Ukrayna'daki Ulusal Gazeteciler Birliği'nin birinci sekreteri (ikinci sınıf) Lina Kush, ülkesindeki savaşın basın emekçilerine etkisini Kıbrıs Haber Ajansı’na (KHA) değerlendirdi. Kush yaklaşık dört ay önce Ukrayna'da başlayan savaşta, otuz iki yerel ve yabancı basın mensubunun hayatını kaybettiği bilgisini paylaştı.
Savaş esnasında hayatını kaybeden basın emekçilerinin 8’i görevlerini yerini getirdikleri ya da asker olarak bulundukları çatışma alanlarında son nefeslerini bıraktı. Bazı emekçilerse bulundukları binaların bombalanması sonucu hayatlarını kaybettiler. Şu andaysa medya kuruluşlarının %20’si tesislerine erişemezken, %90’nı reklam verenlerini kaybetti. Medya kuruluşlarının %30’u ise faaliyetlerini bir ile üç ay arasında askıya almak durumunda kaldı.
Savaşın medyaya etkisini değerlendiren Kush, “Hiç kimse 21. yüzyıl Avrupa'sında büyük çaplı bir savaş beklemiyordu. 24 Şubat, ofislerimizde çalışabildiğimiz son gündü." ifadesini kullandı. Kush’a göre Ulusal Gazeteciler Birliği'nin 24 yerel ofisi bulunuyor. Birliğin Merkezi Kiev’de bulunuyor. Savaşın ilk üç ayında Birlik faaliyetlerini Ukrayna’nın batısına taşımak durumunda kaldı. Ancak, Kush’un belirttiği üzere son günlerde Birlik Kiev’e geri dönmüş durumda.
Kush’a göre şu anda Ukraynalı gazetecilerin ihtiyaç duyduğu ilk şey güvenlik. Ayrıca, Ukraynalı gazeteciler dış dünyadan bir savaş bölgesindeki gelişmeleri takip etmek için uygun donanıma ihtiyaç duyuyor.
Lina Kush, yaklaşık 2000 Ukraynalı gazetecinin çalıştıkları bölgeden kaçtığını veya ülke dışına kaçtığını, bu yılın sonuna kadar 1000 gazetecinin daha aynı yolu izlemesinin beklendiğini de belirtiyor.
Kush KHA’ya açıklamaları çerçevesinde ayrıca, “Özellikle Mariupol gazeteciler için çok zordu. Tehlikeli yollardan oradan kaçan en az 80 gazeteci var. Birçoğu yürüyerek ayrıldı ve 20 Rus barikatını geçmek zorunda kaldı, Rusya, Letonya, Litvanya, Polonya üzerinden Batı Ukrayna'ya gitmeye ya da iyi muamele görmedikleri Rusya kontrolündeki bölgelere gitmeye zorlandı." vurgusunda bulunarak Rusya’nın kontrolündeki bölgelerde gazetecilerin istifaya ya da yeni rejimi desteklemeye zorlandığını da sözlerine ekledi.
Birçok gazetecinin yanlarına hiçbir şey almadan bölgelerinden ayrıldığını söyleyen Kush, Birliğin Ukrayna'nın batısındaki gazeteciler için 3 teknik destek merkezi kurduğunu, böylece gazetecilerin çalışmalarına devam edebileceklerini ve Ukrayna Hükûmeti tarafından kontrol edilen bölge genelinde ortaya çıkan sorunları ele alan, günde 24 saat bazında hizmet veren bir yardım hattı bulunduğunu belirtti.
Kush, medya kuruluşlarının, özellikle de yerel medyanın gelirlerinin kısıtlandığını ve şu anda birçok gazetecinin emeklerinin karşılığını alamadan çalıştığına dikkat çekti. Ayrıca, gazetecilere sunulan doğrudan yardım fonunun, teknik destek, tıp eğitimi, savaş alanlarında yayın eğitimi ve mali destek merkezlerini finanse ettiğini söyledi. Bununla birlikte, yerel medyanın gelişimi için yeni bir finansal açıdan bağımsız modele ve AB fonlarına ihtiyaç duyulduğuna işaret etti.
Ukrayna’daki savaştaki dezenformasyon ile ilgili bir soruyu yanıtlayan Kush, savaş alanlarında bulunmak için 4000 yerel ve yabancı gazeteciye Ukrayna Savunma Bakanlığı tarafından akreditasyon verildiğini belirtti. Diğer yandan, birçok kamu ve özel medya mensubu Ukraynalı gazeteci savaşı yakından takip ediyor.
Kush açıklamaları çerçevesinde Ukrayna’daki savaşta Rusya destekçilerinin sürdürdüğü propaganda faaliyetlerine de dikkat çekti.
Savaşın 2023’e dek devam edeceğini tahmin eden Kush, "Rusya kışın tüm altyapımızı tahrip ederek Ukrayna halkını soğuk binalarda yaşamaya zorlayacak." değerlendirmesinde bulundu. Ayrıca, Rusya'ya yönelik yaptırımların iki yıl sonra sonuçlarını göstereceğini, Rusya’nın birçok kaynağa sahip büyük bir ülke olduğunu ve bunun da daha fazla gazetecinin yardıma ihtiyacı olacağı anlamına geldiğini de sözlerine ekledi.
Kush “bu savaşı normalleştirmemeliyiz” mesajını vererek “İnsanların ülkemizde neler olup bittiğini bilmesini istiyoruz.” vurgusuyla sözlerini sonlandırdı.
KHΑ/RP/NST/MHY/2022
Kıbrıs Haber Ajansı