15 Ιουλίου 2025
Ομιλία Προέδρου Κινήματος Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών κ. Σταύρου Παπαδούρη στην Επετειακή Συνεδρίαση Βουλής, 15 Ιουλίου: 51 Χρόνια από τη Βάρβαρη Τουρκική Εισβολή στην Κύπρο
«Εξοχότατε Πρόεδρε της Κυπριακής Δημοκρατίας,
Κυρία Πρόεδρε της Βουλής των Αντιπροσώπων,
Αξιότιμες κυρίες και κύριοι Υπουργοί,
Αγαπητές συναδέλφισσες και συνάδελφοι,
Στεκόμαστε σήμερα μπροστά σε μια πληγή που παραμένει ανοιχτή για πενήντα ένα ολόκληρα χρόνια. Η 15η Ιουλίου του 1974, η μαύρη εκείνη ημέρα του πραξικοπήματος, άνοιξε τον δρόμο για τη βάρβαρη τουρκική εισβολή που ακολούθησε λίγες μέρες μετά. Ήταν η αρχή μιας τραγωδίας που άλλαξε για πάντα την ιστορία, τη γεωγραφία και το μέλλον της πατρίδας μας.
Η σημερινή μέρα μας θυμίζει, για ακόμη μια φορά, τις τραγικές συνέπειες αυτών που κατέλυσαν τη δημοκρατία και έβαλαν σε κίνδυνο το μέλλον αυτού του τόπου. Όσο μακρινή και αν φαντάζει σε κάποιους η ανάμνηση των δραματικών γεγονότων που ακολούθησαν το προδοτικό πραξικόπημα, τα κατεχόμενα μας εδάφη είναι εκεί να μας τη θυμίζουν καθημερινά, κάθε ώρα και κάθε λεπτό.
Σήμερα, τιμούμε παράλληλα τους ήρωες της αντίστασης, αυτούς που έδωσαν τη ζωή τους για την προάσπιση της δημοκρατίας κατά το πραξικόπημα. Η μνήμη της θυσίας όσων αγωνίστηκαν υπερασπιζόμενοι τη δημοκρατία και την πατρίδα, πρέπει να αποτελεί φωτεινό και διαχρονικό παράδειγμα για όλους εμάς και τις επόμενες γενιές. Ο αγώνας τους πρέπει να παραμείνει πιο επίκαιρος από ποτέ.
Ο εποικισμός αποτελεί μέχρι σήμερα το χειρότερο έγκλημα του πραξικοπήματος και της εισβολής. Η Τουρκία, παραβιάζοντας κάθε έννοια διεθνούς δικαίου, μετέφερε δεκάδες χιλιάδες εποίκους στα κατεχόμενα, αλλοιώνοντας βίαια τον δημογραφικό χαρακτήρα του νησιού. Δεν είναι απλά μια στατιστική – είναι η σκληρή καθημερινή πραγματικότητα που απειλεί την ταυτότητα, τον πολιτισμό και τη συνοχή της χώρας μας. Είναι η μεγαλύτερη απειλή για το μέλλον και την ειρηνική συμβίωση όλων των Κυπρίων.
Ο εποικισμός είναι το διαρκές έγκλημα της κατοχής, ένα έγκλημα που συνεχίζεται κάθε μέρα που περνά. Η καταστροφή των πόλεων, των χωριών, των εκκλησιών, των σχολείων, των αρχαιοτήτων και του φυσικού περιβάλλοντος είναι ανυπολόγιστη. Η πληγή της κατοχής δεν είναι μόνο γεωγραφική, είναι πολιτισμική, κοινωνική αλλά και οικολογική.
Είναι καθήκον μας να αναδείξουμε με έμφαση το ζήτημα του σφετερισμού των Ελληνοκυπριακών περιουσιών στα κατεχόμενα. Το Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών ήταν το πρώτο πολιτικό κόμμα που ανέδειξε το πρόβλημα αυτό ως κεντρικό ζήτημα του Κυπριακού, όχι μόνο ως θέμα δικαιοσύνης και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά και ως ζήτημα που υπονομεύει κάθε προοπτική βιώσιμης λύσης και διατηρεί το status quo της κατοχής.
Με καταγγελίες των προσπαθειών νομιμοποίησης του σφετερισμού, τονίζοντας προς πάσα κατεύθυνση, ότι η έκδοση τίτλων ιδιοκτησίας σε παράνομους χρήστες και η λειτουργία της «Επιτροπής Αποζημιώσεων» στα κατεχόμενα, όχι μόνο δεν λύνουν το πρόβλημα, αλλά το διαιωνίζουν και το βαθαίνουν.
Το Κίνημα Οικολόγων σε συνεργασία με την “Ένωση Κυπρίων” κατέθεσε στοιχεία για πάνω από 50 εταιρείες που φέρονται να εμπλέκονται σε σφετερισμό Ελληνοκυπριακών περιουσιών στα κατεχόμενα, ζητώντας την άμεση παρέμβαση της πολιτείας και της δικαιοσύνης. Ταυτόχρονα, στο 39ο Συνέδριο του Ευρωπαϊκού Πράσινου Κόμματος, ενημερώσαμε τους Ευρωπαίους Πράσινους για το μέγεθος και τη σοβαρότητα του σφετερισμού, ζητώντας Ευρωπαϊκή παρέμβαση και αλληλεγγύη.
Ο σφετερισμός των ελληνοκυπριακών περιουσιών αποτελεί ένα κρίσιμο ζήτημα αφού ξεκάθαρα υπονομεύει τα δικαιώματα των νόμιμων ιδιοκτητών, επηρεάζοντας αρνητικά την προοπτική βιώσιμης λύσης του Κυπριακού, αφού δημιουργεί νέα τετελεσμένα και περιπλέκει τις διαπραγματεύσεις.
Στο σημείο αυτό, επιτρέψτε μου να κάνω ειδική αναφορά στην προσπάθεια της Άγκυρας για κατάργηση της ελευθερία του λόγου και του τύπου στα κατεχόμενα, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την πρόσφατη υπόθεση του Τουρκοκύπριου δημοσιογράφου Σενέρ Λεβέντ. Ο ίδιος διώκεται για τον ελεύθερο και ασυμβίβαστο λόγο του, για τη στάση του απέναντι στην κατοχή και την αυταρχικότητα.
Η υπόθεση Λεβέντ έχει προκαλέσει ομόφωνη καταδίκη από τη Βουλή των Αντιπροσώπων και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ως μια πρωτοφανή επίθεση κατά της ελευθερίας της έκφρασης και της δημοκρατίας. Οι επιθέσεις κατά δημοσιογράφων και διανοουμένων στα κατεχόμενα αυξάνονται, με στόχο τη φίμωση κάθε φωνής αντίστασης και ελεύθερης σκέψης.
Ας είναι σαφές σε όλους, ότι η σιωπή που επιβάλλει η κατοχή, σκοπό έχει να επιβάλει το φόβο και την καταπίεση, σε μια προσπάθεια να σιωπήσει εντελώς καθαρές φωνές ειρηνικής συνύπαρξης.
Σήμερα, παρά τις προσπάθειες της Κυπριακής Δημοκρατίας και της διεθνούς κοινότητας, η Τουρκία εξακολουθεί να αγνοεί τις αποφάσεις του ΟΗΕ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επιμένει σε λύση δύο κρατών, σε διχοτόμηση, σε αναγνώριση της παράνομης οντότητας στα κατεχόμενα, σε πολιτικές που διαιωνίζουν το αδιέξοδο και την αδικία. Ακόμα και στις πιο απλές πτυχές, η τουρκική πλευρά όχι μόνο αρνείται να συνεργαστεί αλλά προβαίνει σε μονομερείς ενέργειες που υπονομεύουν κάθε προσπάθεια επανένωσης.
Δυστυχώς, παρά τις νέες πρωτοβουλίες του ΟΗΕ και της ΕΕ, η τουρκική πλευρά επιμένει στη λύση δύο κρατών, απορρίπτοντας κάθε πρόταση που βασίζεται στις αρχές του διεθνούς δικαίου και του ευρωπαϊκού κεκτημένου. Η διορισμένη απεσταλμένη του ΓΓ του ΟΗΕ προσπαθεί να επανεκκινήσει τις συνομιλίες, αλλά η Άγκυρα παραμένει αμετακίνητη, επιδιώκοντας τη νομιμοποίηση της διχοτόμησης και του εποικισμού.
Ελπίζω πραγματικά να καταλάβουν ότι η αδιαλλαξία δεν είναι δύναμη αλλά σοβαρή αδυναμία να οραματιστείς το μέλλον.
Για εμάς το Κυπριακό πρόβλημα παραμένει πρόβλημα εισβολής, κατοχής και κατάφωρης παραβίασης των ανθρωπίνων αξιών και δικαιωμάτων. Απορρίπτουμε κάθε μορφής διχοτόμησης αλλά συνέχιση της Κυπριακής Δημοκρατίας στο πλαίσιο των αποφάσεων του ΟΗΕ και των αρχών της ΕΕ, επιδιώκοντας μια λύση βιώσιμη, λειτουργική, συμβατή με τα ανθρώπινα δικαιώματα και το ευρωπαϊκό κεκτημένο.
Δηλώνουμε απερίφραστα ότι δεν θα συμβιβαστούμε ποτέ με την κατοχή. Η μνήμη δεν είναι απλώς καθήκον, είναι η κινητήριος δύναμη της αντίστασης και της διεκδίκησης. Η αδικία δεν θα γίνει ποτέ αποδεκτή ως φυσιολογική κατάσταση. Η κατοχή, ο εποικισμός, ο σφετερισμός, η καταστροφή του περιβάλλοντος και της πολιτιστικής μας κληρονομιάς δεν θα νομιμοποιηθούν ποτέ στη συνείδησή μας.
Κλείνοντας Κυρία Πρόεδρε,
Θέλω να τονίσω ότι ως πολιτική ηγεσία δεν μπορούμε να πράξουμε κάτι λιγότερο από το αυτονόητο. Να παραδεχτούμε τα όποια λάθη και παραλήψεις μας και να αγωνιστούμε μονοιασμένοι για μια λύση που να κατοχυρώνει μία πραγματικά ενωμένη πατρίδα, κυρίαρχη, ανεξάρτητη, χωρίς βάσεις, ξένους στρατούς και έποικους στο έδαφος της και με σεβασμό των δικαιωμάτων για όλους του πολίτες της, ανεξαρτήτως εθνικών, θρησκευτικών, ή άλλων χαρακτηριστικών.
Η στήριξη μας προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, εν όψη και της νέας άτυπης διευρυμένης διάσκεψης στη Νέα Υόρκη το επόμενο διήμερο, είναι δεδομένη, ευχόμενοι όπως η διάσκεψη αυτή να αποτελέσει έναυσμα για επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.
Για μια Κύπρο ελεύθερη και οικολογικά ζωντανή, αυτή είναι η δική μας υπόσχεση.
Σας ευχαριστώ.»
Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών