Avrupa Komisyonu, pazartesi günü yüzey suları ve yeraltı sularındaki kirletici listelerini güncelleyen yeni AB Su Kalitesi Direktifi'nin yürürlüğe girdiğini açıkladı. Direktif, su kaynaklarının korunmasını güçlendirmeyi ve Avrupa mevzuatını en güncel bilimsel verilerle uyumlu hale getirmeyi amaçlıyor.
Komisyon'a göre yeni mevzuat; AB Su Çerçeve Direktifi (Water Framework Directive), Çevre Kalite Standartları Direktifi (Environmental Quality Standards Directive) ve Yeraltı Suları Direktifi (Groundwater Directive) olmak üzere üç temel AB yasal düzenlemesini etkiliyor.
Güncellenmiş kirletici listelerine, son bilimsel değerlendirmelere dayanılarak tehlikeli bulunan yeni maddeler eklendi. Bunlar arasında "kalıcı kimyasallar" olarak da bilinen TFA dahil bazı PFAS maddeleri, tarım ilaçları ve farmasötik maddeler yer alıyor. İlk kez olarak mikroplastikler, antibiyotik direncine ilişkin mikrobiyolojik göstergeler ve hassas yeraltı suyu ekosistemleri de AB mevzuatı kapsamına alındı.
Revize direktif, ayrıca tek tek kirleticileri ayrı ayrı ölçmek yerine su kalitesine yönelik genel ve bileşik riski değerlendiren "etki temelli izleme" (effect-based monitoring) kavramını da hayata geçiriyor. Komisyon bu yöntemin su sistemlerinin daha kapsamlı ve etkin biçimde izlenmesine olanak tanıyacağı görüşünde.
Yeni çerçevede Avrupa Kimyasallar Ajansı (European Chemicals Agency), Komisyon'un Sürdürülebilirlik için Kimyasallar Stratejisi kapsamında geliştirdiği "tek madde, tek değerlendirme" yaklaşımı çerçevesinde gelecekteki kirletici listesi güncellemelerine ve ilgili standartların hazırlanmasına katkı sunacak.
Komisyon aynı zamanda üye devletlerin raporlama yükümlülüklerini basitleştiriyor; idari yükü azaltmak ve Avrupa Çevre Ajansı (European Environment Agency) ile birlikte geliştirilecek dijital araçlar aracılığıyla veri paylaşımını kolaylaştırmak amacıyla bazı zorunluluklar kaldırılıyor ya da düzenleniyor.
AB Çevre, Su Dayanıklılığı ve Rekabetçi Döngüsel Ekonomi Komiseri Jessika Roswall (Jessika Roswall), yeni mevzuatın PFAS, tarım ilaçları ve diğer zararlı kimyasallardan kaynaklanan kirliliğin azaltılmasına katkı sunacağını belirterek Avrupa'yı suya karşı daha dayanıklı kılmanın hedeflediklerini vurguladı. Roswall, temiz suyun insan sağlığı, çevre ve ekonomi açısından taşıdığı öneme dikkat çekerek su korumayı geleceğe yapılan en akıllı yatırımlardan biri olarak nitelendirdi.
Üye devletlerin değişiklikleri ulusal mevzuatlarına 22 Aralık 2027 tarihine kadar aktarması gerekiyor. Direktifin dayanağını oluşturan kirletici listesi güncelleme önerisi ilk kez 26 Ekim 2022'de sunulmuş olup AB Yeşil Mutabakatı (Green Deal) ve sıfır kirlilik eylem planının bir parçasını oluşturuyor.
KHA/CPI/NST/2026
Kıbrıs Haber Ajansı