Gelenek bilimci Anna Tselepou, hatırlamadan kalkınmada gerçek bir ilerleme kaydedilemeyeceğini vurguladı.
Tselepou, Kıbrıs Haber Ajansı'na (KHA) verdiği demeçte Baf'taki buz fabrikasından ve şehrin sosyal ile ekonomik yaşamındaki rolünden söz ederken binanın birkaç yıl önce "aceleyle" yıkılmasını eleştirdi.
Baf'ın yalnızca yeni binalara ve modern yollara değil, kolektif hatırlamaya saygıya da ihtiyacı olduğunu söyledi.
Gelenek bilimci, bir şehrin tarihinin çoğunlukla büyük olaylar ve resmî kayıtlar aracılığıyla değil, öncelikle gündelik izleri —yapıları, esnafı, gelenekleri ve insanların anıları— aracılığıyla korunduğunu hatırlattı.
Anna Tselepou, eski Baf'ta unutulmuş hikâyelerden birinin de "1950'lerde şehrin sosyal ve ekonomik yaşamının küçük ama önemli bir parçası" olan ünlü buz fabrikası olduğuna dikkat çekti.
Tselepou, Petros Georgiou'nun Dünün Baf'ından Yaşam ve Anılar adlı kitabından şu alıntıyı aktardı:
"Nearhos Klerides Caddesi'nin başlangıcından yalnızca birkaç metre ötede, yükselen selvi ağaçlarının arkasında yaşlı bir bina göze çarpıyordu. Bu binanın içinde, 1950'lerin başlarında, Kostas Theodosiou, Ioannis Agrotis, Stylianos Kattimeris ve Dimitrios ile Kyriakos Papadimitriou kardeşler eşsiz bir şirket, büyük buz kalıpları üreten bir fabrika kurdular. Bütün ya da kırılmış hâlde, kalıplar buz sandıklarına yerleştirilirdi."
"Elektrikli buzdolaplarının çoğu insan için lüks sayıldığı bir dönemde, buz fabrikası bir zorunluluktu."
Tselepou, büyük buz kalıplarının Baf'ın zorlu yaz aylarında yiyecek ve içecekleri soğuk tutarak evlere, dükkânlara, kahvelere ve küçük işletmelere hizmet ettiğini anlattı.
Gelenek bilimci, "Burası bir çalışma yeriydi; gündelik koşturmanın ve insan ilişkilerinin soluk aldığı, bugün yalnızca anılarda yaşayan eski şehrin bir parçasıydı" dedi.
Ne var ki "hikâyelerle, terle ve anılarla dolu bu bina beş-altı yıl önce aceleyle yıkıldı" diyen Tselepou, yerine belli bir planı, kimliği ya da geçmişle hiçbir sürekliliği bulunmayan boş bir alan —bir otoparkın— kaldığını kaydetti.
"Şehirler kendi izlerini buldozerle yok ettiklerinde yavaş yavaş ruhlarını da kaybederler" diyen Anna Tselepou, Baf'ın yalnızca yeni binalara ve modern yollara değil, kolektif hatırlamaya saygıya da ihtiyacı olduğunu bir kez daha vurguladı.
Tselepou, "'Her şeyi bilme' sendromuna kapılmış bazı insanlar, gelecek nesillerin bilme hakkına sahip olduğunu unutarak şehrimizin tarihini çarpıtıyorlar" dedi.
KHA/KC/MG/NST/2026
Kıbrıs Haber Ajansı