Lefkoşa’da düzenlenen üst düzey “AB Uzay Günleri 2026” konferansında konuşan uzmanlar, Avrupa uzay sektörünün artık sadece mühendis ve astronot aramadığını belirtti. Çarşamba günü yapılan açıklamalarda, sektörün gelecekteki büyümesinin yapay zekâ, iş geliştirme, hukuk ve veri analizi gibi alanlarda uzmanlaşmış profesyonellere bağlı olacağı vurgulandı.
Etkinlik, Avrupa Birliği (AB) Konseyi Kıbrıs Dönem Başkanlığının himayesinde, Avrupa Komisyonu Savunma Sanayii ve Uzay Genel Müdürlüğü (DG DEFIS) ile Kıbrıs Araştırma, İnovasyon ve Dijital Politika Müsteşarlığına bağlı Kıbrıs Uzay Ofisi tarafından ortaklaşa düzenlenen konferansın ikinci gününde gerçekleşti.
“Avrupa’nın Uzay Geleceği İçin Becerilerin Geliştirilmesi” başlıklı panelde, geleneksel akademik eğitim ile Avrupa’nın hızla gelişen uzay ekosisteminin ihtiyaçları arasındaki açılan makas ele alındı. Sektör temsilcileri, akademisyenler ve politika yapıcılar, disiplinler arası eğitim modellerinin ve yaşam boyu öğrenmenin önemine dikkat çekti.
Etkinliğin moderatörlüğünü üstlenen DG DEFIS Kıdemli Uzmanı Lyssandros Stathopoulos, Avrupa uzay ekosisteminin hızlı bir dönüşüm ve yenilik sürecinden geçtiğini, bu nedenle beceri geliştirmenin kıtanın rekabet gücü açısından stratejik bir öncelik olduğunu ifade etti. Stathopoulos, uzay endüstrisinin geniş bir yetenek yelpazesine ihtiyaç duyduğunu belirterek, geleneksel mühendislik rollerinin yanı sıra veri analistleri, iş geliştiriciler ve sistem entegratörlerine yönelik talebin de arttığını dile getirdi.
Panel boyunca öne çıkan temel konulardan biri, üniversite müfredatları ile sektörün beklentileri arasındaki uyumsuzluk oldu. Fransa’nın önde gelen havacılık ve uzay mühendisliği okullarından ISAE-SUPAERO’nun Uluslararası İlişkiler Başkanı, PEGASUS Ağı Başkanı ve UNIVERSEH (Yeryüzü ve İnsanlık İçin Avrupa Uzay Üniversitesi) Avrupa Koordinatörü Profesör Emmanuel Zenou, üniversitelerin teknolojik gelişmelere ayak uydurmakta zorlandığını söyledi.
Zenou, işverenlerin teknik uzmanlığın yanı sıra disiplinler arası becerilere, uluslararası deneyime ve uyum yeteneğine sahip mezunları tercih ettiğini kaydetti. Ancak yapay zekâ ve ticari uzay uygulamaları gibi çok hızlı gelişen alanlarda aşırı uzmanlaşmaya gidilmesine karşı da uyarıda bulundu. Geleceğin üniversite modelinin bir profesyonelin tüm yaşamı boyunca devam etmesi gerektiğini savunan Zenou, sürekli eğitim ve düzenli beceri artırmanın Avrupa genelinde standart bir uygulama hâline gelmesi gerektiğini belirtti.
Etkinlikte ayrıca genç nesiller arasında STEM (Bilim, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik) alanındaki kariyerlere olan ilginin azalmasıyla ilgili endişeler de gündeme geldi. STEMFreak Eğitimsel İnovasyon Merkezinin Kurucusu ve Direktörü Dr. Andri Vrioni, geleneksel eğitim sistemlerinin bilimsel konular ile gerçek dünyadaki yenilikler arasında bağ kuramadığını savundu.
Vrioni, "Geleneksel okul sistemi yenilikçiliği, motivasyonu ve merakı öldürüyor" dedi. Uzaya kimlerin ilgi duyduğunu keşfetmek için üniversite çağını beklemenin büyük bir hata olacağını vurgulayan Vrioni; özellikle kız çocuklarının, nöroçeşitlilik gösteren öğrencilerin ve yeterince temsil edilmeyen topluluklardan gençlerin STEM eğitiminden erken yaşlarda koptuğunu belirtti.
Sektör perspektifinden konuşan AB Kurumları Uzay, Savunma ve Dijital İş Danışmanlığı Ortağı Monica Pesce, Avrupa’nın sadece üniversite düzeyindeki uzmanlaşmaya odaklanarak beceri açığı sorununa müdahale etmekte geç kalma riski taşıdığını ifade etti.
Pesce, "Genellikle mevcut mezunları daha özel alanlarda yetiştirmek gibi dar çözümlere odaklanıyoruz. Ancak öncelikle insanları üniversiteye nasıl çekeceğimizi anlamamız gerekiyor" diye konuştu. Ticari “Yeni Uzay” uygulamalarının sektör genelinde iş gücü ihtiyaçlarını yeniden şekillendirdiğini vurgulayan Pesce, mühendislik uzmanlığının önemini koruduğunu ancak şirketlerin artık pazarı anlayan, iş geliştirme ve kullanıcı odaklı hizmetler sunabilen profesyonellere daha çok ihtiyaç duyduğunu aktardı. Uzay teknolojilerinin tarım, otomotiv, çevre izleme ve kültürel miras gibi alanlarda her geçen gün daha fazla kullanılmasına rağmen, insanların hâlâ uzayı sadece roketler ve astronotlardan ibaret gördüğünü belirtti.
Eutelsat Mevzuata Uyum ve Pazara Erişim Analisti Theodora Liameti de sektördeki kariyer fırsatlarının, özellikle de mühendislik dışı mesleklerin daha fazla tanıtılması gerektiği çağrısına destek verdi. Uzay sektörünün son derece disiplinler arası bir yapıya sahip olduğunu belirten Liameti, Yunanistan’da hukuk okurken uydu haberleşmesi sektörüne girene kadar uzay alanında çalışacağını hiç tahmin etmediğini paylaştı.
Liameti; uydu haberleşmesi ve bağlantı çözümlerinin geniş dijital ekonomiye giderek daha fazla entegre olduğunu, bunun da yapay zekâ, bulut altyapısı, siber güvenlik ve yasal düzenlemeler alanlarında uzman profesyonellere olan talebi artırdığını vurguladı.
Panel, Avrupa’nın uzay alanındaki gelecekteki rekabet gücünün yalnızca teknolojik yatırımlara değil, aynı zamanda eğitim sistemlerinin modernize edilmesine, akademi ile sanayi arasındaki bağların güçlendirilmesine ve yeni nesil uzay profesyonelleri için daha kapsayıcı ve esnek bir yetenek havuzu oluşturulmasına bağlı olduğu konusunda varılan fikir birliğiyle sona erdi.
KHA/DV/NST/2026
Kıbrıs Haber Ajansı