Enerji, Ticaret ve Sanayi Bakanı Michalis Damianos, Kıbrıs’ın enerji sektöründe yeni bir gelişim aşamasına girdiğini belirterek, ülkenin bölgesel enerji güvenliğindeki rolünün, ABD ile iş birliğinin ve Doğu Akdeniz’in Avrupa’nın enerji kaynaklarını çeşitlendirme hedefindeki öneminin giderek arttığını ifade etti.
Washington’da düzenlenen PSEKA (Kıbrıs İçin Adalet Uluslararası Koordinasyon Komitesi) konferansında konuşan Damianos, Atlantic Council Küresel Enerji Forumu, Doğu Akdeniz Gaz Forumu’nun 10. Bakanlar Toplantısı ve “3+1” görüşmelerine katıldığını belirtti. Bu platformların enerji alanında iş birliği, diyalog ve stratejik ortaklıkların önemini ortaya koyduğunu ifade etti.
Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Münhasır Ekonomik Bölgesi’nde (MEB) 2011’den bu yana 11 keşif ve dört değerlendirme kuyusu açıldığını belirten Damianos, bunun sonucunda altı önemli doğal gaz yatağının keşfedildiğini söyledi. 12’nci parselde Aphrodite, 6’ncı parselde Cronos, Euclid ve Calypso ile 10’uncu parselde Glaucus ve Pegasus sahalarının toplam rezervinin yaklaşık 20 trilyon standart kübik fit olarak tahmin edildiğini kaydetti.
Damianos, bu gelişmelerin Kıbrıs Cumhuriyeti’nin 2026’nın ilk yarısında Avrupa Birliği (AB) Konseyi Dönem Başkanlığını yürüttüğü bir dönemde gerçekleştiğine dikkat çekerek, enerji güvenliği, rekabetçilik ve yeşil dönüşümün Avrupa gündeminin merkezinde yer aldığını söyledi.
Aphrodite sahasına ilişkin bilgi veren Damianos, Noble Energy’ye 2008’de verilen ilk arama lisansının ABD’nin Kıbrıs’ın hidrokarbon faaliyetlerine katılımının başlangıcını oluşturduğunu belirtti. Günümüzde Chevron ve ortaklarının sahayı geliştirme çalışmalarını sürdürdüğünü, doğal gazın deniz altı boru hattıyla Mısır’a taşınmasının planlandığını ifade etti. Nihai yatırım kararının ardından üretimin 2030-2031 döneminde başlamasının beklendiğini kaydetti.
ExxonMobil ile Qatar Energy ortaklığının da 2019’da Glaucus ve 2025’te Pegasus keşiflerini gerçekleştirdiğini hatırlatan Damianos, her iki keşfin de mart ayında ticari olarak ilan edildiğini söyledi.
Bakan, ENI ile TotalEnergies ortaklığının faaliyet yürüttüğü 6’ncı parseldeki Cronos sahası için Bakanlar Kurulunun mayıs ayında geliştirme ve üretim planını onayladığını açıkladı. Doğal gazın Mısır’a taşınacağını, burada işlenip sıvılaştırılmış doğal gaz olarak başta Avrupa pazarlarına ihraç edileceğini belirtti.
Damianos, ABD ile enerji iş birliğinin yalnızca boru hatlarından ibaret olmadığını vurgulayarak, Kıbrıs, Yunanistan, İsrail ve ABD arasındaki “3+1” mekanizmasının Doğu Akdeniz’de barış, istikrar ve güvenliği desteklediğini söyledi. Houston’da açılacak Doğu Akdeniz Enerji Merkez’nin de enerji projeleri, araştırma-geliştirme çalışmaları ve özel sektör iş birliklerine önemli katkı sağlayacağını ifade etti.
Kıbrıs’ın iç enerji piyasasında da önemli adımlar attığını belirten Damianos, Nisan 2025’te rekabetçi elektrik piyasasının devreye girmesinin önemli bir dönüm noktası olduğunu söyledi. Yenilenebilir enerji kullanımının hızla arttığı ada ülkesinde enerji depolama, şebeke esnekliği ve enterkonneksiyon alanlarında çalışmaların sürdüğünü kaydetti.
Konferansta konuşan Kıbrıs Cumhuriyeti’nin ABD Büyükelçisi Evangelos Savva ise son on yılda Washington ile ilişkilerde köklü bir değişim yaşandığını söyledi. Kıbrıs’ın artık ABD tarafından bir sorun olarak değil, stratejik öneme sahip bir ortak olarak görüldüğünü belirten Savva, 2018’de imzalanan güvenlik ve savunma iş birliği niyet beyanının ikili ilişkiler açısından dönüm noktası olduğunu ifade etti.
Yunanistan’ın ABD Büyükelçisi Antonis Alexandridis de Kıbrıs meselesinin uluslararası hukuk, adalet ve egemenlik konusu olmaya devam ettiğini belirterek, Yunanistan’ın Kıbrıs Cumhuriyeti’ne desteğinin süreceğini söyledi. Büyükelçi Alexandridis ayrıca Kıbrıs’ın güçlü demokrasisi, büyüyen ekonomisi ve enerji merkezi hâline gelen konumuna dikkat çekti.
KHA/GG/NST/MHY/2026
Kıbrıs Haber Ajansı