Sağlık Bakanı Neophytos Charalambides, geçmişte uzak coğrafyalara özgü kabul edilen sivrisinek kaynaklı hastalıkların giderek Avrupa’nın halk sağlığı gündeminin bir parçası hâline geldiğini ifade etti. Charalambides, Kıbrıs’ın Avrupa Birliği (AB) Konseyi Dönem Başkanlığı çerçevesinde Lefkoşa’daki Filoxenia Konferans Merkezi’nde düzenlenen sivrisinek vektörleriyle bulaşan hastalıklara ilişkin konferansın açılışında konuştu.
Artan sıcaklıklar, çevresel baskılar, ekosistemlerdeki değişimler, yoğunlaşan seyahat hareketliliği ve demografik dönüşümlerin, vektör kaynaklı hastalıkların davranış biçimlerini ve coğrafi yayılımını değiştirdiğini belirten Charalambides, dang humması, chikungunya, Zika ve Batı Nil virüsü gibi hastalıkların artık başka bölgelerle sınırlı teorik tehditler olmaktan çıktığını ifade etti.
İklim değişikliğinin insan sağlığı üzerindeki etkilerinin en belirgin örneklerinden birinin sivrisinek kaynaklı hastalıklar olduğunu kaydeden Charalambides, 21. yüzyılda halk sağlığının önleme, sürdürülebilirlik ve insan, hayvan ile çevre sağlığını birlikte ele alan “Tek Sağlık” yaklaşımına dayanması gerektiğini vurguladı.
Kıbrıs’ın Avrupa, Orta Doğu ve Afrika’nın kesişim noktasındaki konumu ile iklim koşulları nedeniyle iklim değişikliğine duyarlı birçok halk sağlığı sorunuyla doğrudan karşı karşıya bulunduğunu belirten Bakan, bunun ülkenin hazırlık kapasitesini güçlendirme, bölgesel iş birliğini artırma ve daha dayanıklı bir Avrupa Sağlık Birliği oluşturma yönündeki kararlılığını pekiştirdiğini söyledi.
Hazırlık çalışmalarının salgın ortaya çıktıktan sonra değil, önceden kurulması gerektiğini vurgulayan Charalambides; izleme sistemleri, araştırma ağları, halk sağlığı altyapısı ve politika geliştirme süreçlerine yatırım yapılmasının önemine dikkat çekti. Erken uyarı sistemleri, laboratuvar ve teşhis kapasitesi, vektör izleme çalışmaları, öngörü modelleri ve bilimsel verilere dayalı çevre dostu sivrisinek mücadele yöntemlerinin geliştirilmesi gerektiğini de sözlerine ekledi.
Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezini (ECDC) temsilen konferansta konuşan Ole Heuer ise Avrupa’nın vektör kaynaklı hastalıkların epidemiyolojisinde “yeni bir gerçeklikle” karşı karşıya olduğunu söyledi. Mevcut yükün yönetilebilir düzeyde bulunduğunu ancak krizin potansiyel boyutlarının çok daha büyük olabileceğini belirten Heuer, “Coğrafya artık koruyucu bir unsur değil” diyerek kuzey Avrupa’nın da riskten muaf olmadığını ifade etti.
Heuer, iklim değişikliği, küreselleşme ve ekolojik dönüşümlerin başlıca etkenler olduğunu, Aedes albopictus ve Aedes aegypti gibi sivrisinek türlerinin AB’nin geniş bölgelerinde yayılımını sürdürdüğünü söyledi. Ayrıca sınırlı biyosidal ürün seçenekleri, artan insektisit direnci ve ülkeler arasındaki müdahale kapasitesi farklılıklarının önemli zorluklar yarattığını kaydetti.
Konferansta epidemiyoloji, izleme sistemleri, sivrisinek kontrol yöntemleri, hazırlık planları, modelleme çalışmaları ve risk iletişimi konuları ele alınırken, AB kurumları ile üye devletlerden uzmanlar ve temsilciler de görüş alışverişinde bulunuyor.
KHA/TH/NST/MHY/2026
Kıbrıs Haber Ajansı