Avrupa Parlamentosu (AP), Avrupa Komisyonunun Türkiye üzerine 2025 raporuna ilişkin kararını çarşamba günü yapılan oylamada kabul etti. Karar metninde 381 lehte, 107 aleyhte oy kullanılırken, 171 milletvekili çekimser kaldı. Metinde Kıbrıs meselesine özel yer ayrıldı.

Parlamento, Kıbrıs sorununun çözümü için tek kabul edilebilir yolun, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi kararları çerçevesinde, tek uluslararası hukuk kişiliğine, tek egemenliğe, tek vatandaşlığa ve siyasi eşitliğe sahip, iki toplumlu, iki bölgeli  bir federasyon olduğunu bir kez daha vurguladı. Çözümün BM Genel Sekreterinin belirlediği çerçeveye, taraflar arasında sağlanan uzlaşı noktalarına, Avrupa Birliği (AB) ilke ve değerleri ile uluslararası hukuka dayanması gerektiği belirtildi.

Kararda, 2017 yılında Crans-Montana'da kesintiye uğrayan müzakerelerin BM Genel Sekreteri himayesinde kaldığı yerden yeniden başlatılması istendi. Aynı zamanda Türkiye'nin Kıbrıs'ta "iki devletli" çözümü destekleyen tutumundan vazgeçmesi ve BM kararları ile BM çerçevesinde tanımlanan anlaşmalı çözüm temeline geri dönmesi çağrısı yapıldı.

Parlamento, 2025 yılında Cenevre'de Mart ayında ve New York'ta Temmuz ayında düzenlenen genişletilmiş formatlı gayriresmî toplantıları olumlu karşıladı. Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides ile Kıbrıs Türk toplumu lideri Tufan Erhürman arasındaki temasları, özellikle aralık 2025'teki görüşmeyi memnuniyetle karşıladığını ifade etti. Bu temasların, ilgili BM Güvenlik Konseyi kararlarında öngörülen siyasi eşitlik temelinde Kıbrıs sorununun çözümünü ortak hedef olarak ortaya koyduğu kaydedildi. Yeni Kıbrıslı Türk liderin seçiminin ardından her iki tarafın tutumundan memnuniyet duyulduğu belirtildi.

AB ve üye devletlerden diyaloğun sürdürülmesine güçlü destek vermeleri ve sürecin başarısı için her türlü katkıyı sunmaya hazır olmaları talep edildi.

Yeşil Hat ve Türk askerlerinin çekilmesi

------------------

Parlamento, Türkiye'ye Yeşil Hat'ın statüsüne ve BM Kıbrıs Barış Gücünün (UNFICYP) yetki alanına saygı gösterme, Yeşil Hat çevresindeki tek taraflı eylem ve ihlalleri sonlandırma ve geri çevirme çağrısında bulundu.

Kıbrıs Cumhuriyeti, Türkiye, Birleşik Krallık ve BM arasında Yeşil Hat boyunca somut silahsızlanma önlemlerinin uygulanması amacıyla iş birliği yapılması yönündeki çağrı yinelendi. Bu önlemlerin gerilimi düşürmeye ve BM öncülüğündeki müzakerelerin yeniden başlaması için daha elverişli koşullar yaratmaya yardımcı olacağı vurgulandı.

Türkiye'nin Strovilia'dan çekilmesi, Pile/Pyla anlaşmasının uygulanması, Kıbrıs'taki askerlerinin geri çekilmesi ve adanın bölünmesini derinleştirecek ya da demografik yapısını değiştirecek eylemlerden kaçınması talep edildi.

Varoşa'nın açılması

Parlamento, işgal altındaki Varoşa'ya özel bir bölüm ayırdı. BM kararlarına aykırı olarak bölgenin açılması ve iskân edilmesine yönelik çabalar kınandı. Türkiye'nin bu eylemleri geri çevirmesi ve bölgeyi 550 ve 789 sayılı BM Güvenlik Konseyi Kararları uyarınca geçici BM yönetimine iade etmesi istendi.

Varoşa'nın "karanlık turizm" cazibe merkezine dönüştürülmesine yönelik girişimlerden duyulan üzüntü ifade edildi. İşgal altındaki bölgelerde Rum mallarının gasp edilmesi, satılması ve yasadışı şekilde kullanılması kınandı.

Kültürel ve dini eserlerin tahribatı kınanırken, iki toplumlu Kültürel Miras Teknik Komitesinin çalışmaları övgüyle karşılandı.

Kıbrıs Türk toplumu

------------

Kararda, Türkiye'nin Kıbrıs Türk toplumunun Kıbrıs Cumhuriyetinin meşru bir toplumu olarak rolünü üstlenmesine izin vermesi çağrısı yapıldı. Avrupa Komisyonundan Kıbrıslı Türklerle temaslarını yoğunlaştırarak Kıbrıs sorununun çözümünü kolaylaştıracak adımlar atması ve Kıbrıslı Türklerin AB ile bağlarını güçlendirmesi istendi.

Son olarak, Kayıp Kişiler Komitesinin çalışmalarının önemi vurgulandı. Türk işgal güçlerinin  kontrolündeki askeri bölgelere erişimin kolaylaştırılması, askeri arşivlere erişim sağlanması ve kayıp kişilerin kalıntılarının olası yer değiştirmelerine ilişkin bilgi paylaşımı talep edildi.

KHA/CPI/NST/MHY/2026

Kıbrıs Haber Ajansı