Global Environmental Change adlı akademik dergide yayımlanan yeni bir araştırmaya göre, küresel ısınma mevcut eğilimlerle devam eder ve iklim değişikliğine uyum önlemleri alınmazsa, yüzyılın sonunda Kıbrıs'taki hanelerin yaklaşık yarısı yoksulluk riskiyle karşı karşıya kalabilir. Araştırma, sıcak hava dalgaları ve kuraklık nedeniyle Kıbrıs'ta yaşanan gelir kayıplarının Avrupa Birliği (AB) ortalamasından yüksek olduğunu da ortaya koydu.
Kıbrıs Enstitüsü (CyI), perşembe günü yaptığı açıklamada araştırmanın bulgularına yer verdi. Buna göre küresel sıcaklık artışının yüzyıl sonunda sanayi öncesi döneme kıyasla 2,7 dereceye ulaşması ve iklim değişikliğine uyum politikalarının uygulanmaması hâlinde, yoksulluk riski altındaki hanelerin oranı mevcut %14,9 düzeyinden %49'a çıkabilir.
Küresel ısınma 2 dereceyle sınırlandırılsa bile Kıbrıs'ta yoksulluk riski altındaki hanelerin oranının %14,9'dan yaklaşık %25'e yükselmesi bekleniyor.
Araştırmaya göre son 20 yılda Avrupa'daki düşük gelirli haneler, sıcaklık ve kuraklık nedeniyle varlıklı hanelere kıyasla %2,7 daha fazla gelir kaybına uğradı. Kıbrıs'ta bugüne kadarki gelir kaybı nüfusun geneli için %5, en yoksul haneler için ise %9 olarak hesaplandı.
Sıcak hava dalgaları ile kuraklığın birlikte daha sık görülmesi nedeniyle Kıbrıs'ın Avrupa ortalamasından daha ağır etkilenmesi bekleniyor. İklim değişikliğinden kaynaklanan gelir kayıplarının, ülkede gelecekteki gelir düzeylerinin %54'üne kadar ulaşabileceği ve bunun Avrupa ortalamasının iki katı olduğu belirtiliyor.
Araştırmanın başyazarı ve Berlin Humboldt Üniversitesinde doktora öğrencisi olan Jessie Schleypen, sıcak hava dalgaları ile kuraklığın birlikte yaşanmasının, bu olayların ayrı ayrı görülmesine göre daha ağır sonuçlar doğurduğunu söyledi. Schleypen, temel hizmetlere erişimde orantısız biçimde daha yüksek maliyetlerle karşılaşan yoksul hanelerin bu durumdan daha fazla etkilendiğini belirtti.
Schleypen, “Her gelir kaybında yoksul hanelerin gelecekteki etkilerden korunmak için kullanabilecekleri kaynaklar ve seçenekler azalıyor. Böylece kısa vadeli etkiler kalıcı hâle geliyor ve bu haneler yoksulluk tuzağına sürükleniyor” dedi.
Aynı araştırma programında yer alan ancak söz konusu çalışmaya doğrudan katılmayan Kıbrıs Enstitüsü Profesörü Theodoros Zachariadis ise kırılgan haneleri koruyacak önlemlerin önemine dikkat çekti.
Zachariadis, “Şimdiden harekete geçmezsek iklim değişikliğinin toplumlarımızdaki en kırılgan insanlara ne kadar büyük zarar verebileceği sarsıcı. Politikaları belirleyenler, mevcut bilgiden yararlanarak en kırılgan haneler için iklim koşullarına dayanıklı binalar ve mahalleler oluşturmalı” dedi. Bu önlemlerin maliyetinin karşılanabilir olduğunu ve çok daha büyük ekonomik zararları önleyebileceğini vurguladı.
Zachariadis, “İklim politikaları daha dayanıklı ve adil bir toplum yaratır; Kıbrıs için hem ekonomik hem de sosyal açıdan doğru politikalardır” ifadelerini kullandı.
KHA/NST/MHY/2026
Kıbrıs Haber Ajansı