Kıbrıs’ın Münhasır Ekonomik Bölgesi’nin (MEB) 6. parselindeki Cronos doğal gaz sahasının geliştirilmesi için gerekli altyapının inşası ve kurulumuna ilişkin anlaşma, pazartesi günü Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides’in huzurunda Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda imzalandı. Eni, projeyi Kıbrıs’ın enerji geleceği açısından stratejik bir dönüm noktası olarak nitelendirdi. 

Cumhurbaşkanı Christodoulides, tören öncesinde Eni temsilcileriyle görüştü. Eni ve TotalEnergies’nin 28 Temmuz 2026’da aldığı nihai yatırım kararının ardından proje uygulama aşamasına geçti.

Eni Küresel Doğal Kaynaklar Operasyon Direktörü Guido Brusco, “Cronos stratejik bir proje; planlarımızı hayata geçirme kapasitemizin somut bir göstergesi” dedi. Projenin arama çalışmalarındaki başarıyı, hızlı geliştirme sürecini, bölgesel bütünleşmeyi ve mevcut altyapının kullanımını bir araya getirdiğini belirtti.

Brusco, Cronos’un Eni’nin Kıbrıs’taki ilk saha geliştirme projesi olduğunu ve şirketin ülkenin enerji geleceğinde uzun vadeli bir ortak olma kararlılığını ortaya koyduğunu söyledi. Projenin, Kıbrıs’ın ilk hidrokarbon sahası geliştirme projesi olması bakımından ülke için de tarihî bir dönüm noktası olduğunu kaydetti.

Cronos Avrupa’ya yeni doğal gaz kaynakları sağlayacak

-----------------------------------

Brusco, projenin Avrupa boyutuna dikkat çekerek Cronos’un, Avrupalı şirketlerce geliştirilen ve ağırlıklı olarak Avrupa pazarlarına sunulacak yeni doğal gaz kaynaklarını devreye sokacağını belirterek “Küresel enerji dönüşümü, enerji güvenliği ve istikrar açısından tarihî bir dönemeçte, Cronos’un geliştirilmesi Avrupalı şirketlerin geliştirdiği yeni Avrupa doğal gazını kullanıma sunuyor. Bu gazın, güvenli, uygun maliyetli ve düşük emisyonlu enerji sağlamak amacıyla ağırlıklı olarak Avrupa pazarlarına tedarik edilmesi öngörülüyor” diye ekledi.

Enerji, Ticaret ve Sanayi Bakanı Michalis Damianos, projenin Kıbrıs’ı ilk doğal gaz üretimine yaklaştıracağını, tedarik çeşitliliği ve bölgesel iş birliği yoluyla Avrupa’nın enerji güvenliğine katkı sağlayacağını söyledi.

Damianos, “Ancak Cronos’un Kıbrıs açısından önemi, tahmin edilen kaynaklarının çok ötesine geçiyor” dedi. Ülkenin ilk hidrokarbon sahası geliştirme projesi olan Cronos’u, denizdeki keşiflerin “somut ekonomik ve stratejik değere” dönüştürülmesi yönünde bir adım olarak nitelendirdi.

Süren jeopolitik belirsizlik ortamında ek ve çeşitlendirilmiş tedarik kaynaklarının giderek önem kazandığını belirten Bakan, “Doğu Akdeniz, Cronos gibi projeler aracılığıyla Avrupa’nın enerji güvenliğine katkıda bulunabilir ve güvenilir bölgesel ortaklarla bağlarını güçlendirebilir” diye konuştu.

Cronos’un 3 trilyon fitküpten fazla doğal gaz içerdiği tahmin ediliyor. Sahada günlük üretimin en yüksek düzeyinde 500 milyon standart fitküpe kadar çıkması bekleniyor. Üretimin 2028’in ilk yarısında başlaması öngörülüyor.

Geliştirme planı uyarınca gaz Mısır’a taşınacak ve Zohr sahasıyla bağlantılı altyapı da dâhil olmak üzere mevcut tesislerde işlenecek. Ardından Damietta Sıvılaştırılmış Doğal Gaz (LNG) Terminali’nde sıvılaştırılarak ağırlıklı olarak Avrupa pazarlarına ihraç edilecek.

Damianos, mevcut altyapının kullanılmasının projenin ekonomik verimliliğini artırabileceğini, gereksiz mükerrer yatırımları önleyebileceğini ve gazın uluslararası pazarlara ulaştırılmasını hızlandırabileceğini söyledi. Projenin “Kıbrıs’ın kaynaklarını, Mısır’ın altyapısını ve Avrupa’nın talebini birbirine bağlayan bölgesel bir değer zinciri” oluşturduğunu belirtti.

Kıbrıs ile Mısır arasındaki köklü stratejik ilişkiye de dikkat çeken Bakan, Cronos gazının ticari olarak değerlendirilmesi için uygulanabilir bir güzergâh oluşturulmasına katkılarından dolayı Mısır hükûmetine ve yetkililerine teşekkür etti.

İlk gaz satışının 2028’de yapılması bekleniyor, iki yeni kuyu planlanıyor

-----------------------------------

Kıbrıs Haber Ajansının (KHA) kaynaklarından edindiği bilgiye göre Cronos’tan ilk doğal gaz satışının Mart-Temmuz 2028 döneminde yapılması bekleniyor. Eni, ilave doğal gaz kaynakları bulunabileceği değerlendirmesiyle 2026 sonuna kadar 6. parselde iki kuyu daha açmayı planlıyor.

Eni ve ExxonMobil veri paylaşımında bulundu ve iş birliği olasılığını inceliyor. ExxonMobil, doğal gazı Mısır’a taşıma ve 4. parselden Kıbrıs’a gaz getirme planlarını değerlendirdi. Şirket, 4. parsel ile Vasilikos arasında bir boru hattı kurulması olasılığını da ele aldı. Bu planlara ilişkin nihai bir karar açıklanmadı.

Sözleşmeler temel saha geliştirme çalışmalarını kapsıyor

------------------------------

İmzalanan sözleşmeler, sahanın geliştirilmesi için gerekli temel mühendislik, tedarik, inşaat, kurulum ve sondaj faaliyetlerini kapsıyor.

İş paketleri kapsamında deniz altı üretim sistemlerini Baker Hughes; gaz ihraç ve monoetilen glikol (MEG) boru hatlarını Dalmine; esnek üretim akış hatlarını TechnipFMC; deniz altı ekipman ve boru hatlarının taşınması ile açık denizde kurulumunu McDermott; deniz altı kontrol, güç ve akışkan iletim hatlarını Oceaneering; yüzer kontrol ünitesini China Merchants Heavy Industry (CMHI); Zohr ile Damietta’yı bağlayacak yeni kara gaz boru hattını Petrojet; Saipem 10000 sondaj gemisiyle açık deniz sondaj hizmetlerini ise Saipem üstleniyor.

Kıbrıs’ta 2013’ten bu yana faaliyet gösteren Eni, yüzde 50 pay sahibi olduğu 6. parselin işletmecisi konumunda bulunuyor. Parseldeki diğer yüzde 50 pay TotalEnergies’ye ait. Eni ayrıca 8. parselin işletmeciliğini yürütüyor ve TotalEnergies’nin işlettiği 7. ve 11. parsellerde pay sahibi bulunuyor.

KHA/TNE/NST/2026

Kıbrıs Haber Ajansı