Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides, Kıbrıs Türk toplumunun yeni lideri Tufan Erhürman ile gerçekleştirdiği ilk görüşmeden çıkan dört olumlu sonucu basın mensuplarıyla paylaştı.
Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda gazetecilere açıklamalarda bulunan Christodoulides, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri'nin Özel Temsilcisi Khassim Diagne'nin ikametgâhında yapılan görüşmenin ardından, perşembe günkü ilk temasla ortaya çıkan dört olumlu noktayı şöyle özetledi: BM Genel Sekreteri’nin Kişisel Temsilcisi María Ángela Holguín Cuéllar ile aralık ayı içinde ortak bir görüşme yapılması konusunda anlaşmaya varılması, Kıbrıslı Rum ve Kıbrıslı Türk müzakerecilerin, BM Genel Sekreteri önderliğinde genişletilmiş bir toplantıya hazırlık amacıyla görüşmelere yeniden başlaması, Holguín'in Yunanistan ve Türkiye'ye yapacağı ziyaretler, Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Üyesi Johannes Hahn'ın (metinde temsilci denmiş) yine aralık ayı içinde Kıbrıs'a gelecek olması.
Cumhurbaşkanı Christodoulides, "Temel hedefimiz olan Crans-Montana'da kaldığımız yerden müzakerelerin yeniden başlaması amacıyla bir sürece giriyoruz, bu olumlu bir gelişmedir" vurgusunu yaptı. Holguín ile yapılacak ortak görüşmenin, kendisinin 6 Aralık'ta, Kıbrıslı Türk liderin ise 5 Aralık'ta Holguín ile yapacağı ayrı görüşmelerin ardından gerçekleşeceğini belirtti.
Cumhurbaşkanı Christodoulides, "Müzakerecilerin bu süreci hazırlamak adına yeniden toplantılara başlayacak olmasını ve hedefin Genel Sekreter tarafından genişletilmiş bir toplantı düzenlenmesi olmasını memnuniyetle karşılıyorum" dedi. Ayrıca Holguín'in adadaki temaslarının ardından garantör ülkeleri ziyaret edecek olmasını ve AB temsilcisinin temaslarını da olumlu gelişmeler arasında saydı.
Bu ilk görüşmenin tamamen sosyal nitelikte olmasa da resmi bir müzakere içermediğini belirten Cumhurbaşkanı, Kıbrıslı Türk liderin bazı konuları gündeme getirdiğini, kendisinin de karşı konuları masaya koyduğunu aktardı. Cumhurbaşkanı Christodoulides, "Müzakerelerin yeniden başlaması ve Kıbrıs sorununun üzerinde anlaşılmış çerçeve temelinde çözülmesi gerekiyor. Bu çözüm, zaman zaman gündeme gelen tüm endişelere de yanıt verecektir" dedi.
Erhürman'ın metodolojisi ve iki bölgeli, iki toplumlu federasyona ilişkin tutumu sorulduğunda, Erhürman adına konuşmasının doğru olmayacağını kaydeden Cumhurbaşkanı, asıl olumlu gelişmenin, her iki tarafın da Crans-Montana'da kaldıkları yerden devam etme hedefiyle sürece girmesi olduğunu yineledi.
Güven Artırıcı Önlemlerle (GAÖ) ilgili bir soruya ise, bu konulara değinildiğini belirterek, "Özellikle Kıbrıs sorununun çözümüne tamamen kararlı olan Genel Sekreter'e taahhüt ettiklerimize değindik" yanıtını verdi.Cumhurbaşkanı Christodoulides, güven artırıcı önlemlerin, özellikle Kıbrıs Türk tarafındaki liderlik değişikliğinden sonraki bu aşamada ve müzakerelerin yeniden başlama sürecine paralel olarak son derece önemli olduğunu kaydetti.
Yıl sonundan önce Kıbrıs sorunu için genişletilmiş bir toplantının mümkün olup olmadığı sorusuna Cumhurbaşkanı, "Kendi tarafımızdan hazır olduğumuzu ve bunun yıl sonundan önce gerçekleştirilmesi gerektiğini belirttim" şeklinde yanıt verdi. Cumhurbaşkanı Christodoulides, Holguín'in konuyu hem Genel Sekreter hem de diğer ilgili taraflarla değerlendireceğini ve Kıbrıs'a geldiğinde bunun netleşeceğini ekledi.
Erhürman ile görüşme sırasında Holguín'in video konferans yoluyla yaptığı açılış konuşmasına da değinen Cumhurbaşkanı, Holguín'in bu ilk temastan duyduğu memnuniyeti ifade ettiğini vurgulayarak, "Yapılan tartışma çerçevesinde, ortak görüşme konusunda şimdiden mutabakata varılmasını olumlu buluyorum" diye konuştu.
Öte yandan müzakerecilerin hazırlık sürecine başlamasının ve genişletilmiş toplantı ihtimalinin önemine dikkat çeken Cumhurbaşkanı, "Benim için önemli olan, nihayet esaslı müzakerelerin yeniden başlamasının öneminin kavranmasıdır. Hepimiz orada sınanacağız, gerçek niyetler orada ortaya çıkacak" ifadelerini kullandı.
Kıbrıslı Türk liderle müzakerelerin hangi noktadan yeniden başlaması gerektiği konusunda ortak bir anlayış olup olmadığı sorulduğunda ise, perşembe günkü toplantıda kendisine iletilenleri göz önünde bulundurarak "müzakere müktesebatının (birikiminin) korunduğu" sonucuna varabileceğini kaydetti.
Cumhurbaşkanı'na Erhürman'ın işgal altındaki topraklarda mülkiyet/gasp konusuna değinip değinmediği sorulduğunda, Cumhurbaşkanı Christodoulides konuya kısaca değinildiğini doğruladı. "Müzakerelerin yeniden başlamasını kolaylaştıracak önerilerde bulundum" diyen Cumhurbaşkanı, kamuoyu önünde tartışmaya girmek veya müzakere etmek niyetinde olmadığını vurguladı: "Olumlu sonuçlar almak için buradayım ve her adımım tek bir hedefe odaklı: müzakerelerin yeniden başlaması."
Cumhurbaşkanı, sundukları önerilerin süreci başlatmak için hangi adımların atılması veya hangilerinden kaçınılması gerektiğiyle ilgili olduğunu belirtti. Amaçlarının, olumlu gündemi öne çıkarmak ve sürece zarar veren olumsuz havayı dağıtarak uygun bir müzakere zemini yaratmak olduğunu ifade etti.
Erhürman'ın barikatlar meselesine değindiğini doğrulayan Cumhurbaşkanı, müzakerecilerin her iki tarafın gündeme getirdiği konuları ele almak ve Holguín görüşmesine zemin hazırlamak için yakında bir araya geleceğini duyurdu.
Bu konuların artık yurt dışında değil Kıbrıs'ta mı görüşüleceği sorusuna ise "Tespitiniz kısmen doğru" yanıtını verdi. Genişletilmiş toplantıların sorunun özüyle ilgilenmesi gerektiğini belirten Cumhurbaşkanı, "2017'de kaldığı yerden özü tartışmaya başlamazsak başarı bekleyemeyiz" vurgusunu yaptı.
KHA/NST/MHY/2025
Kıbrıs Haber Ajansı