Peyia‘daki Agios Georgios'ta 2025 arkeoloji sezonunda gün ışığına çıkarılan buluntular arasında yer alan 700 kilogramdan fazla Geç Roma amfora parçası, düzinelerce boyalı yazıt, İmparator Justinianus dönemine ait büyük ölçekli kazı çalışmalarında yeni kanıtlar ortaya koydu.
Kültür Bakanlığına bağlı Eski Eserler Dairesi, altı haftalık kazıda, yüzey araştırması ve inceleme programının ardından New York Üniversitesi (NYU) Arkeoloji Misyonu'nun bu yılki çalışmalarının tamamlandığını duyurdu.
NYU Klasik Filoloji Profesörü Joan Breton Connelly'nin yönettiği arkeolojik çalışma, Maniki'deki antik limana odaklandı; Peyia-Meletis antik nekropolünde yüzey araştırmaları devam etti.
Proje, New York Üniversitesi, Kıbrıs Üniversitesi ve Kıbrıs Enstitüsünden uluslararası, çok disiplinli bir akademisyen ve öğrenci ekibini bir araya getirdi.
Sezonun en önemli gelişmesi, Maniki limanı kazılarından elde edilen amforaların incelenmesi oldu. Kıbrıs Üniversitesinden Profesör Stella Demesticha, MS 6. yüzyıla ait 700 kilogramdan fazla amfora parçasının tanımlanmasını, sınıflandırılmasını ve nitelendirilmesini denetledi.
Buluntular, Filistin ve Gazze'den ithal edilenlerin yanı sıra yerel Paphian ve Kilikya üretimi Geç Roma dönemine ait amforalardan oluşuyor.
Kazı çalışmalarında, Kıbrıs'ta büyük ölçüde incelenmemiş, gelecekteki araştırmalar için önemli bir potansiyel oluşturan, özellikle önemli kırmızı mürekkeple yazılmış 68 adet yazıt (dipinti) bulundu.
Amfora parçaları, liman tesisleri ve iskeleler inşa etmek için dik kaya zeminini düzleştirmek amacıyla kullanılan bir dolgu malzemesinde ortaya çıktı.
Bu çalışmalar, MS 6. yüzyılda İmparator Justinianus döneminde Drepanum Burnu'nda inşa edilen bazilikalar için tasarlanan, sütun tamburları ve başlıkları da dâhil olmak üzere büyük miktarda Prokonnes mermerinin taşınmasını kolaylaştırdı.
Eski Eserler Dairesi, New York Üniversitesi ekibinin 2018'de keşfettiği Helenistik ve Roma dönemine ait bir kaya oyma mezarın incelenmesine devam edildiği duyurdu.
Varşova Üniversitesinden Profesör Jolanta Mlynaczyk tarafından yapılan seramik analizi, mezarın MÖ 1. yüzyıldan MS 5. yüzyıla kadar kullanıldığını gösterdi. Cornell Üniversitesinden Dr. Rebecca Gerdes liderliğindeki Roma pişirme kaplarının organik kalıntı analizinde, eski beslenme uygulamaları ve cenaze ritüellerine ışık tutmak amaçlandı. Dr. Mariusz Burdajewicz de zengin bir Roma cam eşya koleksiyonunu belgeledi.
Antik çağdan 20. yüzyıla kadar kapsamlı yağmalamalara rağmen yerinde kurtarılan değerli metaller, bilimsel olarak incelemeye alındı.
İnsan ve hayvan kalıntıları üzerinde yapılan ek çalışmalar, yiyecek sunuları ve ritüel yakma içeren karmaşık cenaze uygulamaları olduğunu gösterdi.
Söz konusu sezonda ayrıca Meletis Nekropolünün daha ayrıntılı incelenmesi, yerel balıkçılarla sözlü tarih görüşmeleri ve 19. yüzyıl arkeoloğu David George Hogarth'ın Drepanum Burnu'ndaki rotasının keşif amaçlı yeniden izlenmesi gerçekleştirilerek geçmiş gözlemler modern arkeolojik araştırmalarla ilişkilendirildi.
KHA/MG/MHY/2026
Kıbrıs Haber Ajansı