Kıdemli tarım yetkilisi Lysandros Lysandrides, Kıbrıs Haber Ajansına (CNA) yaptığı açıklamada, olumsuz hava koşulları nedeniyle Kıbrıs'taki bal üretiminin %30'a varan oranda azaldığını bildirdi. Sektörün karşı karşıya olduğu zorluklara dikkat çeken Lysandrides, iklim değişikliğinin yanı sıra ithal ballardan kaynaklanan haksız rekabetin de üreticileri zorladığını vurguladı.
Lysandrides, gezegendeki bitkilerin %75'inin tozlaşmasını sağlayan arıların, biyoçeşitlilik ve tarımsal üretim için kritik öneme sahip olduğunu hatırlattı. Ancak artan sıcaklıklar, uzun süreli kuraklık, yangınlar ve kentleşme, arıların beslendiği yaban bitki örtüsünü önemli ölçüde azalttı. Bu durum, arıların biyolojik döngüsünü bozarak bağışıklık sistemlerini zayıflatıyor ve onları hastalıklara karşı daha savunmasız hale getiriyor.
Kıbrıslı arıcıların kurak iklim koşullarındaki deneyimleri sayesinde, Bulgaristan veya ABD gibi ülkelerde görülen %70-90'lık koloni kayıpları yaşanmasa da, kovan başına bal verimi ciddi düşüş gösterdi.
Haksız rekabet ve ekonomik baskı
----------------
Sektörün en büyük sorununun ithal bal olduğunu belirten Lysandrides, Çin'den AB'ye ithal edilen balın kilosunun yaklaşık 1,39 avro olduğunu, buna karşın Kıbrıs balının perakende fiyatının 10 avro civarında seyrettiğini açıkladı. Üretim maliyetlerindeki artışa rağmen yerel üreticilerin fiyatlara aynı oranda zam yapamadığını belirten yetkili, bu durumun mesleğin sürdürülebilirliğini tehdit ettiğini belirtti. Buna rağmen, Kıbrıs'ın balda %45 kendine yeterlilik oranına sahip olması ve sektörde 40 yaş altı gençlerin yoğunluğu gelecek adına umut veriyor.
PLANBEE projesi başlatıldı
Öte yandan, arı ekonomisini canlandırmak ve sürdürülebilir turizmi desteklemek amacıyla PLANBEE (Yerel Arılık Ağlarını Teşvik Etme ve Arı Girişimciliğinde Mükemmellik) projesi resmen hayata geçirildi. Kıbrıs Ticaret ve Sanayi Odası (CCCI) tarafından koordine edilen ve Avrupa Birliği (AB) tarafından büyük oranda finanse edilen proje, Akdeniz genelinde bir iş birliği ağı kurmayı hedefliyor.
Kıbrıs, Mısır, İtalya, Ürdün, Lübnan ve Filistin'den ortakların yer aldığı proje kapsamında; arıcılık becerilerinin geliştirilmesi, akıllı kovan teknolojilerinin kullanımı ve "Arı Turizmi" rotalarının oluşturulması planlanıyor. Proje ayrıca, kadın girişimcileri desteklemek amacıyla "Akdeniz Kraliçe Arı" (MED Queen Bee) markasını oluşturarak yerel ekonomilere katkı sağlamayı amaçlıyor.
KHA/KP/NST/2026
Kıbrıs Haber Ajansı