Avrupa İçişleri ve Göç Komiseri Magnus Bruner, Kıbrıs Haber Ajansına (KHA) yaptığı açıklamada, Avrupa Komisyonu'nun Kıbrıs'a ilişkin Schengen değerlendirme raporunu ilkbaharda kabul edeceğini açıkladı. Bu gelişme, Kıbrıs'ın Schengen bölgesine katılımında belirleyici bir adım olabilir.
Ajansa verdiği röportajda Brunner, Kıbrıs'ın tüm teknik gerekliliklerde "önemli ilerleme" kaydettiğini doğrulayarak, hazırlığın resmi olarak teyit edilmesinin ardından konunun Konseyin siyasi kararına bırakılacağını ifade etti.
Komiserin açıklamalarına göre, Komisyon "Kıbrıs'ın Schengen bölgesine katılma çabalarını tam olarak destekliyor" ve bu hedefin gerçekleşmesi için Kıbrıs yetkilileriyle yakın iş birliği içinde çalışıyor. Brunner, Schengen'in Avrupa Birliği’nin (AB) en somut başarılarından biri olduğunu vurgulayarak, serbest dolaşım sağlarken turizm, ticaret ve Birlik genelinde günlük yaşamı güçlendirdiğini belirtti.
"Komisyon, Kıbrıs Schengen değerlendirme raporunu ilkbaharda kabul edecek ve teknik hazırlık teyit edildiğinde, katılım konusunda oy birliğiyle karar almak Konseye kalacak".
Yasadışı sınır geçişleri yarıdan fazla azaldı
--------------------
Schengen yönündeki bu olumlu sinyal, Avrupa Birliği'nin Haziran 2026'da Göç ve İltica Paktı'nı tam olarak uygulamaya geçmeye hazırlandığı bir dönemde geldi. Brunner, 2025'i "AB'de göç ve iltica politikası açısından çok iyi bir yıl" olarak nitelendirdi ve yasadışı sınır geçişlerinin 2023'ten bu yana yarıdan fazla düştüğünü kaydetti.
"Yasadışı sınır geçişleri 2023'ten bu yana yarıdan fazla düşmekle kalmadı, aynı zamanda Göç ve İltica Paktı'nın uygulanmasında ilerleme kaydettik ve Paktı tamamlayan yeni tedbirleri rekor sürede kabul ettik" diye konuşan yetkiliye göre, yeni araçlar arasında güvenli üçüncü ülke konsepti ve ortak güvenli menşe ülke listesi yer alıyor. Bu düzenlemeler, ulusal iltica sistemleri üzerindeki baskıyı azaltmayı ve Birlik genelinde prosedürleri hızlandırmayı amaçlıyor.
AB'nin 27 üye ülkesinin farklı zorluklarla karşılaştığını kabul eden Brunner, Paktın uygulanmasına "güçlü bir bağlılık" olduğunu ve Birliğin Haziran 2026'daki yürürlük için iyi bir yolda olduğunu vurguladı.
Tekdüze uygulamayı sağlamak için Komisyon'un tüm üye ülkelerle yakın çalışma yürüttüğünü belirten Brunner, ülkelere özel ekipler aracılığıyla teknik uzmanlık, AB ajansları ve AB bütçesi üzerinden operasyonel ve mali destek sağlandığını söyledi. Kıbrıs'ın 2021-2027 dönemi için 290 milyon euro AB desteği aldığını, AB İltica Ajansı ve Frontex'in de sahada yardım ettiğini aktardı.
Doğu Akdeniz'de göç rotaları
----------
Orta Doğu'daki istikrarsızlık ve Doğu Akdeniz'de değişen göç rotaları göz önüne alındığında, Brunner AB'nin önceliğinin "yasadışı varış sayılarını düşürmek ve düşük tutmak" olduğunu, tüm rotalar konusunda teyakkuz halinde kalındığını söyledi.
"Bunu desteklemek için AB 'göç diplomasisi'ne yatırım yapıyor, üçüncü ülkelerle kapsamlı ortaklıklar üzerinde çalışıyor, yasadışı göçün temel nedenleriyle mücadele ediyor ve tüm göç rotası boyunca ülkeleri destekliyoruz" dedi.
Aralık ayında düzenlenen Göçmen Kaçakçılığıyla Mücadele Küresel İttifakı da dâhil olmak üzere, göçmen kaçakçılığına karşı çabaların yoğunlaştırıldığını belirtti. Bu girişim, küresel koordinasyonu güçlendirmeyi ve savunmasız insanları korurken kaçakçılık ağlarını çökertmeyi hedefliyor.
Doğu Akdeniz'de Libya'nın özel bir endişe kaynağı olduğunu belirten Komiser, AB'nin yasadışı hareket sayısını azaltmak ve "göçmen kaçakçılarının iş modelini yıkmak" için ilgili paydaşlarla diyalog kurduğunu söyledi. Buna karşılık Ortadoğu'nun farklı bir yaklaşım gerektirdiğini, AB'nin daha geniş istikrara öncelik verdiğini ifade etti.
Brunner, AB'nin bölgenin en büyük bağışçısı olduğunu kaydetti. "Suriye'de Esad rejiminin düşüşünden bu yana birçok gelişme yaşadık. Çevre bölgelerden veya Suriye içinden 3 milyondan fazla Suriyeli evine döndü" dedi.
Komisyonun amacının ülkeyi istikrara kavuşturmak olduğunu belirten Brunner, "Suriyelilerin eve dönmelerini sağlamanın en iyi yolu Suriye'deki yaşamı iyileştirmeye odaklanmaktır" dedi. Planlar arasında yeni bir siyasi ortaklık, diyalog kanalları, yaptırımların kaldırılması, AB iç pazarına erişim ve 2026-2027 için yaklaşık 620 milyon euro mali destek yer alıyor.
Geri gönderme politikası
---------------
Geri gönderme politikasının AB'deki en hassas konulardan biri olmaya devam ettiğini belirten Brunner, etkili geri göndermelerin "güvenilir ve etkili bir iltica sisteminin temel parçası" olduğunu kaydederek geri gönderme oranının 2025'te yaklaşık yüzde 27'ye yükseldiğini belirtse de bunun "açıkça yeterli olmadığını" kabul etti.
2026'da Komisyonun, prosedürleri daha hızlı, tutarlı ve hukuki açıdan sağlam hale getirmek üzere tasarlanmış yeni bir Geri Gönderme Tüzüğü aracılığıyla ortak çerçeveyi güçlendirmeye odaklanacağını söyledi. Aynı zamanda geri gönderme konusundaki iş birliğinin, vize politikası, ticaret ve kalkınma yardımını bağlayarak üçüncü ülkelerle daha geniş ortaklıklara dâhil edileceğini ekledi.
"Bu alanlarda ortak bir AB yaklaşımı çok mantıklı, çünkü sesimiz birlikte taşındığında çok daha güçlü oluyor" diyen Brunner, Kıbrıs gibi küçük üye devletlerin bu kolektif kaldıraçtan doğrudan fayda sağlayacağını kaydetti.
Avrupa'da demokratik dayanıklılık ve artan siyasi kutuplaşmayla ilgili endişeleri ele alan Brunner, vatandaşların göç ve güvenlik konusunda "çok meşru" kaygıları olduğunu ifade etti.
"İnsanlara sınırlarımızda ve toplumlarımızda olanlar üzerinde kontrol sahibi olduğumuz hissini geri vermemiz gerekiyor" diyen Komiser, bunun "sağ ya da sol meselesi olmadığını", işleyen bir sistem kurmakla ilgili olduğunu vurguladı.
İltica sistemlerinin kötüye kullanılmasına artık tolerans gösterilemeyeceğini savunan Brunner, 2000'li yılların başından kalma eski hukuki araçların bazılarının sistemi suistimal etmesine, hatta suç işlemesine izin verdiğini söyledi. Reformların, kontrolün göçmen kaçakçıları ve insan tacirleri değil Avrupa kurumları tarafından sağlanmasını amaçladığını belirtti.
Önümüzdeki hafta Komisyon, bu yaklaşımı ortaya koyan beş yıllık yeni Göç ve İltica Stratejisi'ni tanıtacak.
"Avrupa için öncelik açık: varış sayılarını düşürmek ve düşük tutmak" diyen Brunner, yasadışı sınır geçişlerinin yüzde 26 daha düştüğünü ve toplam düşüşün 2023'ten bu yana yüzde 55'e ulaştığını gösteren Frontex verilerine işaret etti.
Kıbrıs AB Dönem Başkanlığında güçlü sonuçlar elde etme hedefi
-----------------------------
Kıbrıs'ın AB Konseyi Dönem Başkanlığı'nı üstlenmesiyle birlikte Brunner, Kıbrıs yetkilileriyle iş birliğini "çok iyi" olarak nitelendirdi ve hazırlık çalışmalarının şimdiden ileri aşamada olduğunu söyledi.
Kıbrıs'ın somut sonuçlar verdiğini belirten Komiser, 2025'te ülkeye yönelik düzensiz sınır geçişlerinin bir önceki yıla göre yüzde 62 düştüğünü, geri gönderme oranının ise AB ortalamasının çok üzerinde yüzde 60'a ulaştığını kaydetti. Bu temelde Kıbrıs'ın Başkanlık döneminde, özellikle Göç ve İltica Paktı'nın uygulanması ve geri gönderme politikası gibi temel adalet ve içişleri dosyalarında siyasi ilerlemeye yön vermek için iyi bir konumda olduğunu söyledi.
KHA/TN/NST/2026
Kıbrıs Haber Ajansı