Kıbrıs Dönem Başkanlığı’nın ulaştırma, denizcilik ve turizm alanlarındaki öncelikleri, salı günü Ulaştırma, Haberleşme ve Bayındırlık Bakanı Alexis Vafeades, Denizcilik Müsteşarı Marina Hadjimanolis ve Turizm Müsteşarı Kostas Koumis tarafından tanıtıldı.
Avrupa Parlamentosu (AP) Ulaştırma ve Turizm Komitesi (TRAN) toplantısında, Dönem Başkanlığı temsilcileri Avrupa Birliği’nin rekabet gücünü, dayanıklılığını ve stratejik özerkliğini güçlendirmeyi hedefleyen temel önceliklerini anlattı.
Ulaştırmada üç temel öncelik
---------------------
Konuşmasında Bakan Alexis Vafeades, Dönem Başkanlığı’nın “Dünyaya Açık, Özerk Bir Birlik” sloganının, Birliğin stratejik özerkliğini, dayanıklılığını ve rekabet gücünü artırma yönündeki ortak hedefi yansıttığını; aynı zamanda açıklık, iş birliği ve kurallara dayalı uluslararası düzene bağlı kalma iradesini ortaya koyduğunu vurguladı.
Vafeades, ulaştırma alanında hedeflerinin, vatandaşlara, yerli işletmelere ve ortak güvenliğe hizmet eden daha güçlü, daha iyi bağlantılı ve daha dayanıklı bir Avrupa ulaştırma sistemi oluşturmak olduğunu belirtti.
Kıbrıs Dönem Başkanlığı, ulaştırma sektöründe üç ana önceliğe odaklanacak:
1. Somut ve güvenilir kararlar
Bakan, birinci önceliğin somut ve güvenilir kararlar almak olduğunu belirterek, “Avrupalı yolcular, ulaşım türü ya da yolculuğun karmaşıklığı ne olursa olsun haklarının açık, adil ve etkin biçimde uygulanmasını beklemekte haklı” dedi.
Bu çerçevede, Başkanlık döneminde hava yolu yolcu hakları, yolcu haklarının uygulanması ve çok modlu seyahatte günümüz seyahat koşullarında yolcu haklarının güçlendirilmesi ön plana alınacak.
Vafeades, yolculara olduğu kadar işletmelere de hukuki öngörülebilirlik sağlayacak dengeli çözümler arayacaklarını vurgulayarak, “Müzakerelerde yeni bir aşamaya giriyoruz ve Danimarka Dönem Başkanlığı sırasında Avrupa Parlamentosu’nda kayda değer ilerleme sağlandığına inanıyorum. Biz de bu ilerlemeyi korumakta ve üzerine yeni aşamalar inşa etmekte kararlıyız” diye konuştu.
Kurumların tutumları farklılık gösterse de ortak hedeflerin aynı olduğuna değinen Vafeades, hava yolu yolcularının bu düzenlemeleri beklediğini, çünkü söz konusu düzenlemelerin haklarını netleştirdiğini ve özellikle engelliler ile hareket kabiliyeti kısıtlı kişiler için mevcut Avrupa Birliği (AB) hukukuna kıyasla daha geniş koruma sağladığını ifade etti.
2. Daha temiz, güvenli ve verimli kara yolu taşımacılığı
İkinci önceliğin, yüksek düzeyde yol güvenliğini korurken daha temiz, daha güvenli ve daha verimli bir kara yolu taşımacılığı sistemi oluşturmak olduğunu söyleyen Vafeades, yeşil dönüşümün gerçek koşulları yansıtması, kuruluşların sürdürülebilirliğini desteklemesi ve altyapı kısıtları, uygulama imkânı ile vatandaşlar ve işletmeler açısından maliyetleri hesaba katması gerektiğinin altını çizdi.
Bu bağlamda Kıbrıs Dönem Başkanlığı, Ağırlıklar ve Boyutlar Direktifi’nin gözden geçirilmesi, araçların teknik muayenelerine ilişkin paket, Eurovinyet Direktifi’nde hedefe yönelik değişiklikler ve Otomotiv Paketinin parçası olan kurumsal araçların ekolojik dönüşümü üzerinde çalışmaları yönlendirecek.
Bakan, bu tedbirlerin yol güvenliğinin artırılması, daha temiz araçların teşviki ve iç pazarda adil rekabetin sağlanması açısından hayati önem taşıdığını ifade etti.
3. Avrupa’nın bağlantılılığı ve stratejik kapasitesi
Üçüncü öncelik kapsamında Vafeades, Avrupa’nın bağlantılılığının, dayanıklılığının ve stratejik kapasitesinin güçlendirileceğini vurguladı. Avrupa’daki bağlantılılığın teknik bir ayrıntı değil, başlı başına siyasi bir öncelik olduğunu söyleyen Bakan, güçlü, güvenilir ve iyi bağlantılı bir ulaştırma ağının AB uyumunun, ekonomik gücünün ve stratejik güvenilirliğinin bel kemiğini oluşturduğunu kaydetti.
Özellikle uzak, ada ve kırsal bölgelerde bağlantılılığın eşitlik, güvenlik ve Tek Pazar’a tam katılım meselesi olduğu vurgulandı.
Vafeades, Kıbrıs Dönem Başkanlığı’nın AB’de birlikte çalışabilirliği ve yatırımları ilerletmeyi, ağ boşluklarını kapatmayı, sınır ötesi bağlantıları güçlendirmeyi ve hem sivil hem savunma amaçlarına hizmet eden çift kullanımlı altyapıları desteklemeyi hedeflediğini belirtti.
Kararsız jeopolitik ortamda Avrupa’nın kırılgan veya eskimiş ulaştırma sistemlerine güvenemeyeceğini söyleyen Bakan, altyapıların güçlendirilmesinin yalnızca hareketlilikle değil, aynı zamanda Avrupa’nın harekete geçme, kendini koruma ve birlik içinde kalma kapasitesiyle de ilgili olduğunu dile getirdi.
Vafeades, AB’nin Ukrayna’ya sunduğu sürekli ve sarsılmaz desteği yineleyerek, “Bağlantılılık ve ulaştırma altyapısı, Ukrayna ekonomisinin desteklenmesinde, dayanışma koridorlarının işlemesinde ve dayanıklılığın artırılmasında kritik rol oynuyor” dedi.
Bakan, Dönem Başkanlığı’nın uluslararası ortaklarla yakın iş birliği içinde bağlantılılık, birlikte çalışabilirlik ve altyapının güçlendirilmesine yönelik AB çabalarını desteklemeye devam edeceğini, tüm çalışmaların yüksek nitelikli, hukuken sağlam ve geleceğe dönük mevzuatı esas alan yatay stratejik ilkelerle yönlendirileceğini vurguladı.
Marina Hadjimanolis: Avrupa denizciliği için parlak bir gelecek
-------------------
Denizcilik Müsteşarı Marina Hadjimanolis, AB denizcilik sektörünün köklü bir dönüşümden geçtiğini, bunun büyük zorluklarla birlikte istisnai fırsatlar da getirdiğini belirtti.
Bu dönüşümün güven, yüksek hedefler ve tüm paydaşlara karşı net bir bağlılıkla ele alınması gerektiğini kaydeden Hadjimanolis, “Kıbrıs’ın yalnızca katkıda bulunan bir ülke değil, Avrupa denizcilik stratejisinin temel taşı olması gerektiğine inanıyoruz. Denizcilik, güçlü ve dayanıklı bir Avrupa için, AB’nin rekabet gücü, stratejik özerkliği ve ticareti açısından hayati bir öncelik” dedi.
Hadjimanolis, Kıbrıs Dönem Başkanlığı’nın, 8 Haziran’da yapılacak Ulaştırma Konseyi toplantısında siyasi bir mesaj verecek Konsey Sonuçlarının kabul edilmesi amacıyla Denizcilik Çalışma Grubu’nda odaklı ve yapıcı tartışmalara öncülük edeceğini ifade etti. “Kıbrıs, bu çalışmaları tüm üye devletlerin yararına ilerletmek için elverişli bir konuma sahip” diye ekledi.
Lefkoşa Bildirgesi
-----------
Hadjimanolis, bir diğer öncelik olarak “Lefkoşa Bildirgesi”ni sundu; bu bildirgeyi, güçlü bir insan boyutu olan, ilerici bir politika girişimi olarak tanımladı.
“Sanayi odaklı denizcilik stratejisi AB’nin rekabet gücünü ve stratejik özerkliğini öne çıkarırken, Lefkoşa Bildirgesi gücün merkezine insanı yerleştiriyor” diyen Hadjimanolis, Bildirgenin denizcilik eğitim ve öğretimini modernleştirerek denizcilik mesleğini daha cazip, geleceğe dönük ve Avrupa değerleriyle uyumlu hâle getirmeyi amaçladığını aktardı.
Bildirge; denizcilerin becerilerinin geliştirilmesi ve yeniden kazandırılması, teknoloji temelli modern eğitim sistemlerinin desteklenmesi, güvenli bir denizcilik iş gücünün sağlanması, kadınların denizcilik mesleklerine katılımının artırılması ve denizcilik sektöründeki fırsatlar konusunda kamu farkındalığının yükseltilmesine odaklanıyor.
Hedef, Lefkoşa Bildirgesinin 29 Nisan’da Lefkoşa’da yapılacak gayriresmî bakanlar toplantısında tüm üye devletler tarafından kabul edilmesi ve böylece AB’nin denizcilere yönelik bütüncül bağlılığının net biçimde ortaya konması.
AB’nin IMO içindeki uyumu ve etkisi
-----------------------
Hadjimanolis’in işaret ettiği üçüncü öncelik, AB’nin Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) içindeki uyumunu ve etkisini güçlendirmek.
“IMO’nun karbon azaltımı, güvenlik ve sürdürülebilirlik gibi alanlarda kritik süreçler yürüttüğü bir dönemde, Avrupa’nın iyi hazırlanmış AB sunumları, uzman katkısı ve küresel ilerlemeyi desteklerken âdil rekabet ortamını da güvence altına alan birleşik bir yaklaşım ile hızlı ve koordineli hareket etmesi gerekli.”
Müsteşar konuşmasını, “Önümüzdeki zorluklar büyük; ancak fırsatlar daha da büyük. Avrupa denizciliğinin geleceğinin parlak olduğuna dair net ve tereddütsüz bir mesaj veriyoruz ve bu geleceği hep birlikte güven ve kararlılıkla yöneteceğiz,” sözleriyle tamamladı.
Kostas Koumis: Turizm Avrupa ekonomisinin stratejik dayanağı
Turizm Müsteşarı Kostas Koumis, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin, Avrupa Birliği’ni daha güçlü, daha dayanıklı ve dünyaya daha açık hâle getirmek için etkin rol üstlenmeye kararlı olduğunu belirterek, turizmin Avrupa’nın en dinamik ve sembolik sektörlerinden biri olduğunu ve uluslararası iş birliğini teşvik ettiğini vurguladı.
Koumis, turizmin Avrupa ekonomisinin stratejik bir dayanağı olmaya devam ettiğini, AB gayrisafi yurt içi hasılasının %9,5’ine katkı sağladığını ve yaklaşık 22,6 milyon kişiye istihdam sunduğunu belirtti. Bu verilerin, sektörün yalnızca ölçeğini değil, aynı zamanda istihdam, sosyal uyum ve kültürel etkileşim açısından taşıdığı kritik rolü de ortaya koyduğunu söyledi.
Turizmin ardı ardına yaşanan krizlere karşı direncini kanıtladığını ve Avrupa ekonomisinin uyumu ile kalkınmasında belirleyici bir rol oynamayı sürdürdüğünü ifade eden Koumis, Kıbrıs Dönem Başkanlığı çerçevesinde üye devletler ve AB kurumlarıyla iş birliği içinde rekabetçiliğe, sürdürülebilirliğe ve çağdaş zorluklara uyuma odaklanan ortak bir Avrupa turizm gündeminin hayata geçirildiğini kaydetti.
Özellikle dengeli, kapsayıcı ve sürdürülebilir turizm modellerine ağırlık verildiğini, bu modellerin yerel topluluklara fayda sağlaması, çevreyi koruması ve değişen seyahat beklentilerini karşılaması gerektiğini vurguladı.
Turizm Gündemi 2030 süreci ve Lefkoşa toplantıları
-------------------------
Koumis, Turizm Gündemi 2030 Uygulama Raporunun incelenmesi sürecine değinerek, sürecin 13 Ocak’ta başladığını ve 4 Şubat’ta yeni Çalışma Grubu toplantılarıyla devam edeceğini belirtti.
“Bu istişareler sayesinde, gündemin önceliklerini üye devletlerce onaylanacak somut önerilere dönüştürmeyi hedefliyoruz; bu eylemler, önümüzdeki yıllarda sektörün yeşil ve dijital dönüşümü için pratik ve güvenilir bir yol haritası sağlayacak.”
Koumis, 2026 Nisan’ında Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Lefkoşa’da Gayriresmî Turizm Bakanları Konseyi toplantısına ev sahipliği yapacağını, bu toplantının bakanlara söz konusu kritik belgenin şekillendirilmesine anlamlı katkıda bulunma ve turizmin AB’de kalıcı bir politika önceliği olarak kalmasını güvence altına alma fırsatı vereceğini söyledi.
KOBİ’ler, beceri geliştirme ve bağlantılılık
Dönem Başkanlığı, Avrupa turizminin cazibesini artırmak için inovasyon yatırımlarına ve turizm ekosisteminin bel kemiğini oluşturan KOBİ’lere yönelik etkin desteğe öncelik verecek.
AB genelinde 3,2 milyon turizm işletmesinin %99,8’ini çok küçük ve küçük işletmelerin oluşturduğunu hatırlatan Koumis, bu işletmelerin rekabetçiliği, yenilikçiliği ve kaliteli hizmet sunma kapasitesinin, Avrupa’nın küresel turizmdeki lider konumunu sürdürmesi açısından kilit önem taşıdığını vurguladı.
Koumis ayrıca Dönem Başkanlığı’nın beceri geliştirme, iyileştirilmiş bağlantılılık ve erişilebilir, sürdürülebilir hareketliliği teşvik edeceğini; özellikle turizmin hayati bir ekonomik faaliyet olduğu bölgesel ve ada olan alanlarda bu unsurların öncelikli olacağını ifade etti.
Bu tedbirlerin, Avrupa’nın rekabet gücünü artırmak ve turizmin Birlik genelinde yerel topluluklara somut faydalar sunmaya devam etmesini sağlamak için olmazsa olmaz olduğu değerlendiriliyor.
2026 Konsey Sonuçları ve turizmin geleceği
--------------------
Geleceğe dönük olarak Koumis, Kıbrıs Dönem Başkanlığı’nın Mayıs 2026’da Turizm Konseyi Sonuçlarını kabul etmeyi hedeflediğini; bu belgenin Geçişsel Turizm Yol Haritası, Turizm Gündemi 2030 Uygulama Raporu ve yakında açıklanacak Sürdürülebilir Turizm Stratejisi kapsamında bugüne dek gerçekleştirilen çalışmaları bir araya getirerek, Avrupa’nın rekabetçi, dayanıklı ve sürdürülebilir turizm ekosistemine yönelik ortak stratejisini belirleyeceğini söyledi.
Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Dönem Başkanlığı görevine Avrupa birliğine ve dayanışmasına yönelik güçlü bir sorumluluk duygusuyla yaklaştığını vurgulayan Koumis, üye devletler, AB kurumları ve paydaşlarla iş birliği sayesinde yenilikçi, dönüşen ve tüm Avrupa vatandaşlarının yararına refah üreten bir turizm sektörünün şekillendirilmesini amaçladıklarını ifade etti.
KHA/NST/MHY/2026
Kıbrıs Haber Ajansı