İlaçlara ve yenilikçi tedavilere eşit erişim, nadir hastalıklar, biyoteknoloji ve Avrupa finansmanının yetersizliği; Kıbrıs'ın sağlık gündemindeki bu kritik başlıklar, Meclis Başkanı Annita Demetriou ile Avrupa Parlamentosu Halk Sağlığı Komitesi (SANT) delegasyonu arasında bugün Kıbrıs Meclisinde gerçekleştirilen toplantıda masaya yatırıldı.

Meclis Başkanı, konukları karşılarken delegasyonun ziyaret süresince hem sivil toplum kuruluşlarıyla bir araya geldiğini hem de hastaneleri yerinde incelediğini hatırlatarak bu deneyimin onlara kapsamlı bir perspektif kazandırdığını belirtti. Demetriou'ya göre asıl hedef, "sağlık alanında Avrupa Birliği’nden (AB) daha güçlü, daha dayanıklı ve birleşik bir çizgi" elde edebilmek. Mevcut tabloda hem başarılar hem de giderilmesi gereken eksiklikler olduğunu kabul eden Başkan, ortak tespitler ve Avrupa Sağlık Planı aracılığıyla Kıbrıs'ın bu sürece yasal, siyasi ve stratejik düzeyde nasıl katkı sunabileceğini birlikte belirlemeye çalıştıklarını vurguladı.

Vatandaşların ihtiyaçlarının öncelik sırasına konulması gerektiğinin altını çizen Demetriou, "her hastanın ve vatandaşın hak ettiği tıbbi bakıma kavuşması" için ülkeler arası sinerjilerin güçlendirilmesinin şart olduğunu da sözlerine ekledi.

SANT Komite Başkanı Adam Jarubas ise AB'nin sağlık alanındaki bütüncül yaklaşımına dikkat çekti. 2021'de hayata geçirilen Avrupa Kanserle Mücadele Planını ve Strazburg'da kamuoyuyla paylaşılan yeni kardiyovasküler hastalıklar stratejisini hatırlatan Jarubas, Komitenin şu sıralar nörodejeneratif hastalıklar ve beyin sağlığı üzerine de bir strateji geliştirdiğini açıkladı. "Akıl sağlığı meselesi bugün her zamankinden daha önemli" diyen Jarubas, farmasötik mevzuat paketinin altını özellikle çizdi ve asıl amacın "tüm Birlik genelinde ilaçlara eşit erişimi güvence altına almak" olduğunu net bir şekilde ortaya koydu.

Lefkoşa Genel Hastanesinin seviyesinden ve kurumsal yapısından etkilendiğini aktaran Jarubas, hastanenin Avrupa hibelerini ve Toparlanma ile Dayanıklılık Mekanizmasını, yeni radyoloji birimi gibi somut projelerde başarıyla kullandığını vurguladı. Hastane yönetimiyle gerçekleştirdikleri görüşmelerden de söz eden Jarubas, sağlık sektörüne daha fazla Avrupa finansmanı akıtılması konusunda hem fikir olduklarını belirterek Kıbrıs Dönem Başkanlığı ile omuz omuza çalışarak bir sonraki dönem için gerekli bütçenin sağlanmasına katkı koymayı hedeflediklerini ifade etti.

Toplantıda söz alan Kıbrıslı Avrupalı Milletvekili Michalis Hadjipantela, nadir hastalıklar alanında Avrupa çapında bir ajans kurulması gerektiğini savunarak bu ajansın merkezinin Kıbrıs'ta yer almasını önerdi. AB içinde merkezi bulunmayan tek ülke konumundaki Kıbrıs için bu fırsatın kaçırılmaması gerektiğini söyleyen Hadjipantela, fikirini Avrupalı Milletvekili Geadis Geadis de destekledi.

Avrupalı Milletvekili Yiorgos Georgiou, sağlık hizmetlerinin herkes için erişilebilir bir kamusal hizmet olması gerektiğini vurgularken Geadis Geadis, ziyaret kapsamında küçük bir üye devlet olarak Kıbrıs'ın yüksek hizmet kalitesini bizzat gördüklerini belirtti. Geadis aynı zamanda Türk işgali altındaki Kuzey Kıbrıs'a yapılan ziyarette "Avrupa'nın bu köşesinde yaşananları" da doğrudan gözlemlediklerini hatırlattı.

Avrupa iş birliğini güçlendirme arayışı

------------------

SANT delegasyonu ayrıca Demokratik Seferberlik Partisi DISI Milletvekili ve Meclis Sağlık Komitesi Başkan Yardımcısı Savia Orfanidou ile de bir araya geldi. Orfanidou, Kıbrıs'ın küçük ve adadan ibaret bir ülke olarak yaşadığı kendine özgü güçlükleri gündeme taşıdı. Bu güçlükleri; ilaç tedarikindeki eksiklikler, yenilikçi tedavilere zamanında ve eşit erişim ve sistemin uzun vadeli sürdürülebilirliği olarak sıraladı. Ortak ilaç alımının bu sorunları aşmada kritik bir işlev üstlenebileceğini vurgulayan Orfanidou, Avrupa Kanserle Mücadele Planı çerçevesinde önleme, erken teşhis ve bakım eşitsizliklerinin giderilmesi konularındaki çalışmalara da değindi.

Komite Başkanı Jarubas ise konuşmasını çarpıcı bir sözle noktaladı: "Sağlık, genetik koda bağlı olabilir; ama posta koduna bağlı olmamalıdır." Yetkili, bu sözlerle tüm AB vatandaşlarının modern tedavilere eşit biçimde erişebilmesinin ve bir sonraki Çok Yıllı Mali Çerçevede sağlığa ayrılan bütçenin artırılmasının zorunluluğuna bir kez daha dikkat çekti.

KHA/NST/MHY/2026

Kıbrıs Haber Ajansı