Kıbrıs hükûmeti, adadaki Birleşik Krallık’a ait Egemen Üsler Bölgesi’nin insani yardım operasyonlarının ötesinde amaçlarla kullanılmayacağına dair zamanında ve net bir güvence verilmemesinden ötürü Londra’ya karşı güçlü bir memnuniyetsizlik dile getirdi.
Ulusal Konsey toplantısının ardından açıklama yapan Hükûmet Sözcüsü Konstantinos Letymbiotis, Birleşik Krallık Başbakanı’nın bir önceki akşam verdiği güvencelere rağmen, üslerin “hiçbir koşulda insani yardım dışında bir amaçla kullanılmayacağı” yönünde açık bir taahhüt alınamadığını ifade etti.
Ulusal Konsey, 2 Mart Pazartesi erken saatlerde Akrotiri’deki Birleşik Krallık üs bölgesinin askerî tesislerine bir Şehid tipi insansız hava aracının çarparak küçük çaplı hasara yol açmasının ardından olağanüstü toplandı. Yaşanan olay, bölge sakinleri arasında endişeye yol açtı ve güvenlik önlemlerinin artırılmasını gerektirdi.
Sözcü Letymbiotis, “Bu durumu memnuniyetsizlikle karşılıyoruz. Birleşik Krallık Başbakanı’nın konuşmasında bazı güvenceler yer almasına karşın, Kıbrıs’taki Egemen Üsler Bölgesi’nin insani yardım dışında kullanılmayacağına dair net ve kesin bir açıklama yapılmamıştır” dedi.
Letymbiotis, Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı tarafından bugün yapılan açıklayıcı bildiriden haberdar olduklarını, ancak Lefkoşa’ya çeşitli kanallar ve farklı düzeylerde iletilen mesajların, üslerin sırf insani rolüne odaklandığını vurguladı.
“Bu, aynı zamanda bizim resmî pozisyonumuzdur, uzun zamandır savunduğumuz görüştür ve tüm taraflara ilettiğimiz mesajdır” diyen Letymbiotis, “Amacımız, bir insani yardım merkezi olarak hizmet ettiğimizi ve tam da bu rolü üstlendiğimizi herkese göstermektir” şeklinde konuştu.
Hükûmet Sözcüsü, hem üslerin kullanımına ilişkin mesajların iletilme biçiminden hem de Akrotiri üssü yakınında yaşayan Kıbrıs Cumhuriyeti vatandaşlarına zamanında bilgi verilmemesinden duyulan rahatsızlığı iletmek için gerekli tüm diplomatik girişimlerin yapılacağını belirtti.
Eski Başsavcı Kostas Kliridis’in, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin üslerin statüsü ve işleyiş koşullarını yeniden müzakere etmek için tam hukuki gerekçelere sahip olduğu yönündeki açıklamalarına atıfta bulunan Letymbiotis, “Bu bağlamda hiçbir seçeneği dışarıda bırakmıyoruz” ifadelerini kullandı.
Güvenlik önlemleri ve koordinasyon
--------------------
Letymbiotis, Ulusal Konsey toplantısında üyelere RAF Akrotiri’deki olay ve alınan güvenlik tedbirleri hakkında kapsamlı bilgi verildiğini açıkladı. Konseyin ortak görüşünün, ulusal güvenlik ve vatandaşların korunması olduğunu vurguladı. Tüm protokollerin günlük olarak koordine edilip değerlendirildiği, Kıbrıs’ın askerî operasyonlara hiçbir şekilde dahil olmadığı ve olmayacağı bir kez daha teyit edildi. Letymbiotis, Kıbrıs’ın insani misyonuna bağlı kalarak “sorunun değil, çözümün parçası” olmayı sürdüreceğini ifade etti.
Toplantıda ayrıca, Kıbrıs vatandaşlarının ülkeye dönüş çabaları ve adanın üçüncü ülke vatandaşlarının insani tahliyesi için bir merkez olarak kullanılmasına yönelik talepler ele alındı. Cumhurbaşkanı ve Dışişleri Bakanı’nın Avrupa ortakları ve diğer ülkelerle diplomatik temaslarını sürdürdüğü bilgisi paylaşıldı.
Egemen Üsler Bölgesi ile yürütülen temaslar
------------------
Saldırı ve Birleşik Krallık’tan alınan bilgilere ilişkin bir soru üzerine Letymbiotis, Londra ile yapılan görüşmelerde, Kıbrıs’taki Egemen Üsler Bölgesi’nin “hiçbir koşulda herhangi bir askerî operasyon için kullanılmayacağı” yönünde bilgilendirildiklerini tekrarladı. Dışişleri Bakanı’nın, Birleşik Krallık’taki muadili ve Devlet Bakanı ile art arda telefon görüşmeleri gerçekleştirdiğini de sözlerine ekledi.
Olayda kullanılan insansız hava aracının harekete geçtiği yerin halen doğrulanmaya çalışıldığını belirten Letymbiotis, “Spekülasyon yapmamız doğru olmaz. Güvenilir bilgiye ulaşır ulaşmaz kamuoyunu bilgilendireceğiz” dedi. Akrotiri’deki maddi hasara yol açan başka bir nesneye dair herhangi bir belirti olmadığını da sözlerine ekledi.
Egemen Üsler Bölgesi’nin Kıbrıs Cumhuriyeti’ni bilgilendirme yükümlülüğüne ilişkin soruya ise Letymbiotis, Üsler Kuruluş Antlaşması çerçevesinde hareket edildiğini, Kıbrıs’ın “diplomatik sorumluluk ve ihtiyat” ilkelerine bağlı kaldığını ve karşılıklı saygı ile koordinasyon beklediğini ifade etti.
Diplomasi ve ekonomik hazırlık
----------------
Letymbiotis, tüm güvenlik önlemlerinin paydaşlarla koordineli bir şekilde hayata geçirildiğini, ekonomik etkilerin ise Ulusal Konsey toplantısında değerlendirildiğini belirtti. “Önceliğimiz, ülke ve vatandaşlarımızın güvenliği. İlgili bakanlıklar ve Merkez Bankası, bölgesel krizin seyrine göre senaryoları gözden geçiriyor” dedi.
Diplomatik girişimlerin ilk andan itibaren başlatıldığını vurgulayan Letymbiotis, Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkeler, bölge devletleri ve AB kurumlarından gelen temas taleplerine değinerek, yabancı hükûmetlerden gelen taleplerin yalnızca insani yardım ve tahliye operasyonlarıyla sınırlı olduğunu kaydetti.
Sıkılaştırılmış güvenlik önlemlerinin sürdüğünü ve sürekli gözden geçirildiğini ifade eden Letymbiotis, Ulusal Güvenlik Konseyi’nin gece yarısı yeniden toplandığını ve çalışmalarını sürdürdüğünü belirtti.
“Soğukkanlılık ve sorumlulukla hareket ediyoruz” diyen Sözcü, vatandaşların ve ülkenin güvenliğinin en üst öncelik olduğunu yineledi.
Son olarak Letymbiotis, Lefkoşa’da planlanan gayriresmî Genel İşler Konseyi toplantısının ertelenmesinin güvenlik endişelerinden değil, uçuş iptallerinden kaynaklandığını açıkladı. Kıbrıs’ın, AB Dönem Başkanı ve bölgedeki bir aktör olarak, gerilimi azaltmaya yönelik AB girişimlerini açıkça destekleyebileceği görüşünü dile getirdi.
KHA/TN/MG/NST/2026
Kıbrıs Haber Ajansı