Araştırma, İnovasyon ve Dijital Politika Müsteşarı Nicodemos Damianou, araştırma ve inovasyonun, Kıbrıs’ı bölgesel bir teknoloji ve inovasyon merkezine dönüştürmeyi ve daha dayanıklı, rekabetçi bir ekonomi oluşturmayı hedefleyen hükûmetin stratejik öncelikleri arasında yer aldığını belirtti.

Damianou, 18 Kasım Çarşamba günü Kıbrıs Nöroloji ve Genetik Enstitüsünün (CING) mezuniyet töreninde yaptığı konuşmada, sağlığın 2032 Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi’nde özel bir yere sahip olduğunu belirtti. Sağlık hizmetleri ve yaşam bilimlerinin, yapay zekânın benimsenmesi için belirlenen beş öncelikli sektörden ve bu alandaki araştırma kapasitesinin geliştirilmesine yönelik altı ulusal odak alanından biri olduğunu kaydetti.

Enstitüden 70 öğrencinin yüksek lisans ve doktora derecelerini aldığını, böylece toplam mezun sayısının 462’ye ulaştığını belirten Damianou, bilimsel bilginin insanların yaşamını iyileştirmekle bu kadar yakından bağlantılı olduğu bir kurum için bunun özellikle anlamlı bir dönüm noktası olduğunu ifade etti.

Devletin ulusal teşhis ve tarama programlarında, ayrıca uzmanlık gerektiren genetik ve adli bilim hizmetlerinde enstitünün bilgi birikiminden yararlandığını belirten Damianou, Enstitünün bölgesel sevk merkezi olarak üstlendiği rolün, Kıbrıs’ın bilimsel ve klinik mükemmeliyet merkezi konumunu güçlendirdiğini vurguladı.

Damianou, geçen temmuz ayında Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides ile birlikte enstitünün tarihindeki en büyük geliştirme projesi olan yeni binanın açılışına katıldığını hatırlattı. Hükûmet ve Avrupa Yatırım Bankası tarafından desteklenen 31 milyon avroluk yatırımın, enstitünün başarılarına ve geleceğine duyulan güvenin açık bir göstergesi olduğunu belirtti.

Cumhurbaşkanı’nın da o dönemde vurguladığı üzere, enstitüye sürekli destek verilmesinin açık bir politika tercihi olduğunu söyleyen Damianou, “CING bilimsel kapasitemizi güçlendirdiği ve halkımıza sunulan sağlık hizmetlerini iyileştirdiği için yatırım yapıyoruz. Bu düzeydeki kurumlar, yetenekli Kıbrıslılara ülkelerinde kariyer yapma ya da yurt dışında edindikleri bilgi ve deneyimle geri dönme fırsatı da sunuyor. ‘Minds in Cyprus’ girişiminin ardındaki hedef de aslında budur.” dedi.

Damianou, kurulması planlanan Fizyoterapi Merkezini de memnuniyetle karşıladığını belirterek enstitünün rehabilitasyona, hastaların bağımsızlığına ve yaşam kalitesine yönelik süregelen çabalarının özellikle takdiri hak ettiğini ifade etti.

Yapay zekânın araştırmacıların biyolojik verileri analiz etme, örüntüleri belirleme, hastalıkları inceleme ve olası tedavileri araştırma yöntemlerini şimdiden değiştirdiğine işaret eden Damianou, genetik, biyoteknoloji ve hesaplamalı bilimlerdeki ilerlemelerin de hastalıkların anlaşılması ve tedavisi için yeni imkânlar sunduğunu kaydetti.

“Bilim insanı olmak için son derece heyecan verici bir dönemden geçtiğimize inanıyorum. Çoğunuz bir yapay zekâ sisteminden bir makaleyi özetlemesini, kodu gözden geçirmesini ya da bir sonraki deney için öneride bulunmasını istemiş olabilirsiniz. Umarım yardımcı olmuştur. Verdiği yanıtı da kontrol etmiş olmanızı umuyorum” diyen Damianou, teknoloji giderek daha fazla yanıt sağlayabiliyorsa onu kullanan insanları neyin farklı kılacağını sordu.

Damianou, bunun doğru soruları sorma, neyin önemli olduğunu ayırt etme, ikna edici görünen bir sonucu sorgulama, bir keşfin sonuçlarını anlama ve açıkça doğru bir yanıt bulunmadığında sağlıklı değerlendirme yapma becerisi olacağını belirtti.

Mezunlara seslenen Damianou, “Seçtiğiniz alanlar, hastalara ve topluma karşı sorumluluklar taşıyor. Teknoloji güçlendikçe dürüstlük, empati ve bilimsel muhakemenin önemi azalmayacak, artacak. Yirmi yıl sonra kariyerlerinizin nasıl görüneceğini söyleyebileceğimi iddia etmeyeceğim. Teknolojik değişimin hızı göz önüne alındığında, bunu yapabileceğini söyleyen birine kuşkuyla yaklaşırdım” dedi.

Damianou, mezunlara geleceklerini değerlendirirken üç öneride bulundu: “Birincisi, bildiklerinizden, onları sorgulamayı bırakacak kadar emin olmayın. İkincisi, başlangıçta hayal ettiğinizden farklı bir yola girmekten korkmayın. Üçüncüsü, başarıyı nasıl tanımladığınızı dikkatle düşünün.”

Sağlığın 2032 Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi’ndeki özel yerini yineleyen Damianou, sağlık hizmetleri ve yaşam bilimlerinin hem yapay zekânın benimsenmesinde hem de bu alandaki araştırma kapasitesinin geliştirilmesinde öncelikli alanlar arasında olduğunu vurguladı.

Damianou sözlerine şöyle son verdi:

“Bu, CING için açık bir fırsat yaratıyor. Strateji, tıbbi görüntüleme ve teşhisi, biyoinformatiği, kişiye özel sağlık hizmeti yaklaşımlarını ve güvenilir sağlık verisi altyapısını öncelikler olarak belirliyor. Ayrıca yeni çözümlerin uygun güvencelerle geliştirilip değerlendirilebileceği, sektörlere özgü test ortamları ve kontrollü deneme alanları öngörüyor.”

KHA/NST/MHY/2026

Kıbrıs Haber Ajansı