Hükûmet Sözcüsü Konstantinos Letymbiotis, çarşamba günü yaptığı açıklamada, Kıbrıs sorununda sağlanan yakınlaşmaları kaydeden belgenin, müzakereler yeniden başlamadan bu aşamada tüm taraflara verilmesi gerektiğini söyledi.

Kıbrıs sorununda Cumhurbaşkanı'nın en üst danışma organı olan Ulusal Konseyin toplantısının ardından konuşan Sözcü, Kıbrıs Rum tarafının, Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhürman'ın gündeme getirdiği yedi güven artırıcı önlemin birkaçı hakkında olumlu ve somut tutum ortaya koyduğunu belirtti. BM Genel Sekreteri'nin geçiş noktalarına ilişkin uzlaşı önerisinin karşı tarafça kabul edilmediğini yineledi.

Letymbiotis, Cumhurbaşkanı'nın siyasi liderliğe, 3 Ağustos'taki önceki Ulusal Konsey toplantısından bu yana yaşanan gelişmeler hakkında bilgi verdiğini söyledi. Ayrıca Kıbrıslı Türk liderle 26 Ağustos, 9 ve 19 Eylül'de, BM Genel Sekreteri'nin Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin ile 22 Eylül'de New York'ta ve BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile yaptığı görüşmeleri aktardığını belirtti.

Görüşmelerin odağında, Cumhurbaşkanı'nın güven artırıcı önlemler ile Kıbrıs sorununun çözümünde izlenecek yöntem ve sorunun özüne ilişkin sunduğu 19 önerinin yer aldığını söyledi.

Soruları yanıtlayan Letymbiotis, Kıbrıs Rum tarafının, yakınlaşmaları kaydeden belgenin müzakereler yeniden başlamadan taraflara verilmesi yönündeki tutumunu koruduğunu vurguladı.

“Başından beri, yakınlaşmaların kaydı tamamlandığında belgenin tüm taraflara verilmesini savunduk. BM Genel Sekreteri'nin ziyareti sırasında da mutabakat ve yaklaşım buydu. Amaç, sağlanan yakınlaşmalar konusunda ortak bir anlayış oluşturarak müzakerelerin yeniden başlamasına giden sürece yardımcı olmaktı; belgeyi müzakereler yeniden başladığında vermek değildi.”

Bu tutumun defalarca iletildiğini, Kıbrıslı Rum müzakereci Menelaos Menelaou'nun Holguin'den aldığı son bilgilendirmenin ardından konuyu yeniden gündeme getirdiğini ekledi.

“Güncel durumu hakkında bilgi istediğimiz ve ileri bir aşamada olduğu bildirilen yakınlaşmalar kaydının, BM Genel Sekreteri'nin müzakereleri yeniden başlatma çabalarına katkı sağlamak üzere bu aşamada tüm taraflara verilmesi gerektiğine inanıyoruz.”

Kıbrıslı Türk liderin gündeme getirdiği yedi güven artırıcı önleme değinen Sözcü, Kıbrıs Rum tarafının her biri hakkında somut tutumunu kamuoyuna açıkladığını belirtti.

Mayın temizleme konusunda Letymbiotis, Kıbrıs Rum tarafının BM'nin listelediği alanlara ilişkin 2025'te somut bir öneri sunduğunu, ancak karşı tarafın bugüne kadar öneriyi kabul etmediğini ve görüşmeye açmadığını hatırlattı.

Doğal afetlerle ilgili Teknik Komite konusunun, New York'ta Kıbrıslı Rum ve Kıbrıslı Türk müzakerecilerin BM Genel Sekreter Yardımcısı Rosemary DiCarlo ve Maria Angela Holguin ile ortak toplantısında ele alındığını söyledi. Kıbrıs Rum tarafının komitenin tavsiyesini kabul ettiğini, karşı tarafın ise çekincelerini dile getirdiğini belirtti.

Spor konusunda Letymbiotis, 2013'te FIFA, UEFA, Kıbrıs Futbol Federasyonu ve ilgili Kıbrıs Türk federasyonu arasında imzalanan, mevcut kurumsal iş birliği çerçevesine değindi.

“19 Eylül'de bir dostluk maçı yapıldı. Ekim ayında işgal altındaki bölgelerde yeni bir maç planlanıyor.”

Geçiş noktaları konusunda Sözcü, Kıbrıs Rum tarafının yapıcı tutumunun göstergesi olarak bir dizi öneri sunduğunu belirtti. BM Genel Sekreteri'nin uzlaşı önerisini Kıbrıs Rum tarafının kabul ettiğini, karşı tarafın ise kabul etmediğini açıkladı. “Geçiş noktaları için sunduğumuz, yapıcı tutumumuzu ve yaklaşımımızı gösteren pek çok öneri var.”

Vatandaşlık konusunda Letymbiotis, hükûmetin bunun bir güven artırıcı önlem olarak ele alınamayacağı yönündeki tutumunu yineledi. Konunun mevzuat hükümleriyle ve Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Avrupa Birliği üyesi devlet statüsüyle bağlantılı olduğunu söyledi.

Başvuruların mevcut ölçütler ve mevzuat temelinde incelendiğini vurgulayan Sözcü, Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides'in göreve başlamasının ardından başvuruları inceleme sürecinin yeniden başlatıldığını belirtti.

Yedi maddenin her biri hakkında kamuoyuna açıklama yaptıklarını, tutumlarının açık, kayıtlı ve tutarlı olduğunu ekledi.

Letymbiotis, Cumhurbaşkanı'nın “gerçekten ilerleme görmek istiyorsak görüşülebilecek toplam 19 öneri, 19 madde” sunduğunu kaydetti.

Sözcü, Maria Angela Holguin'in, Antonio Guterres'in toplamayı amaçladığı gayriresmî genişletilmiş konferansa hazırlık için ekim ayında Kıbrıs'a yapacağı ziyarete de değindi.

Ulusal Konsey toplantısında, Genel Sekreter'in girişiminin sonraki adımları ve Holguin'in gelişi öncesinde bu çabanın nasıl güçlendirilebileceği hakkında kapsamlı görüş alışverişi yapıldığını söyledi.

Letymbiotis, Kıbrıs Rum tarafının çok sayıda öneri sunduğunu, son önerilerin BM Genel Sekreteri'nin ilerleme sağlamayı hedeflediği üç alanı da kapsadığını vurguladı.

“Hem bizim hem de BM Genel Sekreteri'nin yaklaşımı, zorluklar karşısında çözümün daha az değil, daha fazla diyalog olduğudur. Kendisi de Kıbrıs ziyaretinde ve görüşmelerimizde bunu ifade etti.”

Sözcü, Türkiye'nin rolü ve BM Genel Sekreteri'nin genişletilmiş konferans toplama çabasına yönelik tutumu göz ardı edilmeden görüşmelerin sürdürülmesi gerektiğini ekledi.

“BM Genel Sekreteri bu çabaya bağlılığını koruyor. Yakın gelecekte böyle bir genişletilmiş toplantı düzenlenebileceğine inanıyor. Ancak bunun için siyasi irade gerekiyor.”

Kıbrıs Rum tarafının sürecin ne kadar zorlu olacağını belirleyemeyeceğini, ancak çabayı kolaylaştıracak öneriler sunmaya devam edebileceğini söyledi. Karşı tarafa da aynı yapıcı tutumu sergileme çağrısı yaptı.

Guterres'in görev süresinin sonuna kadar ilerleme sağlanamaması ihtimaline ilişkin soruyu yanıtlayan Letymbiotis, müzakere müktesebatının kaybolmayacağını vurguladı.

“Müzakere müktesebatı kaybolamaz ve kaybolmayacaktır” diyen Sözcü, bunun Kıbrıslı Türk liderin önerilerinde de yer aldığını ekledi.

BM Genel Sekreteri'nin yetkisinin, “üzerinde mutabık kalınan çerçeveyi açıkça ve defalarca tanımlayan, belirleyen, tarif eden ve kaydeden” BM Güvenlik Konseyi kararlarına dayandığını belirtti.

Genel Sekreter'in görev süresi bitmeden Kıbrıs sorununda somut ilerleme sağlama yönünde kişisel bir hedefi olduğunu hatırlatarak “BM Genel Sekreteri'nin görev süresinin sonuna kadar hâlâ vaktimiz var” dedi.

Letymbiotis, oldubittileri asla kabullenmeyeceklerini, Türk tarafının uzlaşmazlığının kendilerini çözüm arayışından vazgeçirmesine izin vermeyeceklerini vurguladı. Müzakerelerde ilerlemenin her iki tarafın katılımını gerektirdiğini, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin BM Genel Sekreteri'nin çabalarını desteklemek için girişimlerini sürdüreceğini belirtti.

KHA/TNE/MG/NST/2026

Kıbrıs Haber Ajansı