Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides, Kıbrıs müzakerelerinin yeniden başlatılmasına yönelik çabaları ve Avrupa Birliği (AB)-Türkiye ilişkilerindeki olası ilerlemeleri ele almak üzere ekim ayı içerisinde AB ile Türkiye arasında en üst düzeyde bir toplantı gerçekleştirileceğini duyurdu.

Brüksel'deki AB zirvesinin ikinci gününde, cuma sabahı toplantı alanına gelişinde açıklamalarda bulunan Cumhurbaşkanı, New York'ta gerçekleştirdiği temasların ardından perşembe günü kendisine, ekim ayı içerisinde iki temel süreci—müzakerelerin yeniden başlatılması çabaları ile AB-Türkiye ilişkilerindeki olası ilerlemeleri—ele almak üzere AB ile Türkiye arasında en üst düzeyde bir toplantı düzenleneceği bilgisinin iletildiğini kaydetti.

Christodoulides söz konusu toplantının, “müzakerelerin yeniden başlaması için gerekli şartların nasıl oluşturulabileceğini görmek amacıyla bizzat BM Genel Sekreteri'nin talebi üzerine” gerçekleştirileceğini belirtti. Cumhurbaşkanı, “AB-Türkiye ilişkilerindeki her türlü ilerlemenin, üzerinde mutabık kalınan çerçeve temelinde müzakerelerin yeniden başlamasına bağlı olduğunu” vurguladı.

Bu adımın, BM Genel Sekreteri'nin Kişisel Temsilcisi'nin ekim ayı sonuna kadar Kıbrıs'a yapacağı ziyaretle birleştiğinde olumlu gelişmeler için gerekli zemini yaratabileceğini ifade eden Nikos Christodoulides, “Net siyasi irademiz ortadadır; AB'nin bu süreçte öncü bir rol oynayabileceğini bir kez daha yineliyorum” dedi. Göreve başladığı ilk günden itibaren AB'nin sürece daha aktif ve öncü biçimde dâhil olmasını temel bir öncelik hâline getirdiğini hatırlatan Cumhurbaşkanı, Avrupa Komisyonu İcra Başkan Yardımcısı Raffaele Fitto'nun Komisyonun Kıbrıs Özel Temsilcisi olarak atanmasından duyduğu memnuniyeti yineleyerek bu adımın “AB'nin Kıbrıs sorununa yaklaşımını açıkça ortaya koyduğunu” belirtti.

Perşembe günü Avrupa Konseyi'nde gündeme gelen Kıbrıs'ın Antalya'da düzenlenecek COP31 iklim zirvesine katılımı konusuna da değinen Christodoulides; Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ve AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas'ın konuyu ele aldıklarını bildirdi. Cumhurbaşkanı şöyle konuştu: “Kıbrıs Türk toplumu liderinin malum açıklamasının ardından AB, 27 üye ülke adına Türk hükûmetiyle temasa geçti. Türk hükûmetinden yazılı yanıtlar alındı; şayet bu yanıtlar sahada uygulamaya konulursa durumdan memnuniyet duyarız. Sürecin nasıl ilerleyeceğini yakından takip edeceğiz. Kıbrıs Cumhuriyeti olarak her türlü senaryoya hazırlıklıyız.”

AB-Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) zirvesinin ertelenmesinden duyduğu üzüntüyü de dile getiren Christodoulides, “Rus füzelerinin ve insansız hava araçlarının Ukrayna’yı vurduğu böylesi zor zamanlarda, Ukrayna örneğinde haklı olarak sergilediğimiz dayanışma yaklaşımını bölge ülkeleri için de göstermemiz gerektiğine yürekten inanıyorum. Kıbrıs Cumhuriyeti’nin bu konudaki duruşu son derece nettir. Bu hususu bugün çalışma yemeğindeki görüşmelerde de gündeme getireceğim” dedi.

Cumhurbaşkanı, “Kıbrıs Cumhuriyeti Enerji Bakanı, birkaç gün önce Suudi Arabistan’da düzenlenen enerji konferansına katılan tek Avrupalı bakandı. Zirvenin ertelenmesi olumlu bir gelişme teşkil etmiyor; özellikle zor dönemlerde hem dayanışmamızı hem de desteğimizi fiilen gösterebilmek adına bu ülkelerdeki mevcudiyetimizi ikili düzeyde nasıl sürdürebileceğimizi değerlendirmeliyiz” ifadelerini kullandı.

Kıbrıs Haber Ajansının (KHA) göç konusundaki stratejik tartışmaya ve İspanya’daki seçimler öncesinde—özellikle Ceuta bölgesindeki özel koşullar dikkate alındığında—liderler arasında yaşanabilecek bir gerilimin yapıcı olup olmayacağına dair sorusunu yanıtlayan Cumhurbaşkanı, tüm üye ülkeleri ilgilendirdiği bilinen bir meselede gerilim yaratmanın Avrupa vatandaşlarına verilebilecek doğru ve yapıcı bir mesaj olmayacağını vurguladı. Bununla birlikte tüm üye ülkelerde kayda değer bir düşüş yaşandığını, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin ise bu alanda ilk sırada yer aldığını belirten Christodoulides, 2022 yılına kıyasla ülkeye varışlarda %90 azalma, geri dönüşlerde ise %100 artış kaydedildiğini yineledi.

Cumhurbaşkanı, “Bugün eksikliklerin nerede olduğunu tespit edeceğimiz stratejik bir tartışma yürütmeli ve iş birliği ruhu içinde, bilhassa göçmenlerin araçsallaştırılması durumunda ‘Avrupa Mekanizması’ gibi ne tür somut adımlar atabileceğimizi değerlendirmeliyiz; ancak bu kesinlikle bir çatışmaya zemin hazırlayacak bir tartışma olmamalıdır” dedi.

Enerji başlığındaki müzakerelere de değinen Nikos Christodoulides, liderlerin dün gece geç saatlerde uzlaşıya varmadan önce sonuç bildirgesi metnini dört farklı aşamada müzakere etmek zorunda kaldıklarını söyledi. ETS2 düzenlemesine ilişkin sonuçlar hakkında konuşan Cumhurbaşkanı, “Dün gece üzerinde mutabık kalınan mevcut metin beklentilerimizi karşılıyor. Komisyonun da meselenin hassasiyetini kavradığına ve özellikle ETS2’nin yürürlüğe girişinde ilave bir erteleme sağlanacağına inanıyorum” dedi. Christodoulides, enerji maliyetlerinden kaynaklanan sayısız zorluğun ve ne zaman biteceği öngörülemeyen bir kriz ortamının hüküm sürdüğü bu dönemde, vatandaşlara ve işletmelere yeni mali külfetler yüklenmemesi gerektiğinin altını çizdi.

Çok Yıllı Mali Çerçeve (MFF) konusuna değinen ve İrlanda dönem başkanlığının sunduğu müzakere taslağının fiilen reddedilmesini değerlendiren Christodoulides, “İrlanda dönem başkanlığının üstlendiği rol, bizim dönemimizden bile daha nankör bir nitelik taşıyor. Biz çerçevenin kritik unsurları üzerinde bir uzlaşıya varmayı başarmıştık; artık top Avrupa Konseyi Başkanı’nda” dedi.

Yeni öz kaynaklar konusundaki müzakerelere de değinen Cumhurbaşkanı, “Avrupa Birliği’nin öz kaynaklarını artırmaya yönelik fikirlerin daha somut şekilde ele alınacağı bir sürece gireceğimize inanıyorum. Böylece ilave bütçe kesintilerinin önüne geçilebilir ya da bir kesinti zorunlu olursa bütçedeki daralma çok asgari düzeyde tutulabilir” değerlendirmesinde bulundu. Bazı üye ülkelerin ulusal öncelikleri gerekçesiyle belirli kaynak kalemlerine itiraz ettiklerini hatırlatan Christodoulides, buna karşın 27 üye ülkenin geneli tarafından müspet karşılanan yapıcı yaklaşımların da bulunduğunu sözlerine ekledi.

KHA/EK/MG/NST/2026

Kıbrıs Haber Ajansı