Cumhurbaşkanı Christodoulides ve Başbakan Mitsotakis GSI projesinin plana uygun ilerlediğini açıkladı
Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides, çarşamba günü Lefkoşa’da düzenlenen dördüncü Kıbrıs-Yunanistan Hükûmetler Arası Zirvesi’nin ardından Yunanistan Başbakanı Kyriakos Mitsotakis ile ortak basın toplantısında, Yunanistan, Fransa ve Avrupa kurumlarıyla sürekli eş güdüm içinde Kıbrıs-Yunanistan elektrik bağlantısı projesinde (GSI) ilerleme sağlandığını açıkladı.
Başbakan Mitsotakis, geçen hafta deniz tabanı araştırmalarının yeniden başlamasını memnuniyetle karşılayarak projenin sorunsuz, engellenmeden ve başlangıçtaki plana uygun ilerlediğini belirtti.
Yunanistan Başbakanı ayrıca Kıbrıs’ın, Yunanistan’ın AB Konseyi Dönem Başkanlığının başlayacağı 1 Temmuz 2027’de Schengen Bölgesi’ne resmen katılacağı öngörüsünde bulundu. Bunun Yunanistan’ın dönem başkanlığında alınacak ilk somut karar olacağını söyledi.
Cumhurbaşkanı Christodoulides, GSI’yi Kıbrıs, bölge ve Avrupa için stratejik öneme sahip proje olarak nitelendirdi. Başbakan Mitsotakis de projenin Avrupa açısından önemini ve Kıbrıs’a sağlaması beklenen yararları vurguladı.
Başbakan Mitsotakis, yol boyunca karşılaşılan engelleri aşarak bu çok önemli stratejik projeyi uygulamakta ısrar ettiklerini ve etmeyi sürdürdüklerini söyledi.
Yunanistan’ın AB Dönem Başkanlığı ve Çok Yıllı Malî
Çerçeve öncesinde iş birliği
Yunanistan’ın 2027’nin ikinci yarısındaki AB Konseyi Dönem Başkanlığına değinen Başbakan Mitsotakis, Atina’nın karmaşık Avrupa politikalarının ele alınmasında Kıbrıs’ın deneyiminden yararlanacağını söyledi. AB’nin bir sonraki Çok Yıllı Malî Çerçevesi kapsamında rekabet gücü, savunma ve iklim eylemi için yeterli finansman sağlanması gerektiğini de vurguladı.
Cumhurbaşkanı Christodoulides, Kıbrıs’tan Yunanistan’a uzmanlık aktarımının zirvenin üç temel önceliğinden biri olduğunu belirtti. Kıbrıslı bakanların Yunan mevkidaşlarını Avrupa müzakereleri ve politika dosyaları hakkında bilgilendirdiğini kaydetti.
Kıbrıs müzakerelerinin yeniden başlaması
------------------------
Kıbrıs sorunu hakkında Cumhurbaşkanı Christodoulides, mevcut diplomatik ivmeden yararlanmak için çabaların sürdüğünü belirterek BM Genel Sekreteri ile görüşme yapılmasını umut ettiğini söyledi.
Cumhurbaşkanı Christodoulides, hedefin BM çerçevesinde, AB ilkelerine ve değerlerine uygun biçimde esaslı müzakerelerin kalındığı noktadan yeniden başlaması olduğunu yineledi. İşgali sona erdirme ve Kıbrıs’ı yeniden birleştirme çabalarına sürekli desteği için Yunanistan’a teşekkür etti.
Başbakan Mitsotakis, geçerliliğini yitirmiş garantiler ve işgal askerleri olmadan, iki bölgeli, iki toplumlu federasyona dayalı adil ve yaşayabilir çözüm için BM çabalarına Yunanistan’ın desteğini teyit etti.
Yapay zekâ ve dijital hizmetler
---------------------
İki lider sağlık, eğitim, adalet, kamu düzeni, istihdam, denizcilik, turizm ve kültürdeki uygulamalar dâhil yapay zekâda iş birliği fırsatlarını vurguladı.
Cumhurbaşkanı Christodoulides, teknolojik yenilikçiliği ilerletmek için iki ülkenin insan kaynaklarından, üniversitelerinden ve araştırma merkezlerinden yararlanmanın önemini belirtti.
Başbakan Mitsotakis, Yunanistan’ın yapay zekâ altyapısını Kıbrıs’ın kullanımına sunduğunu belirterek PHAROS Yapay Zekâ Fabrikası, Daedalus süper bilgisayarı ve Yunanca yapay zekâ modellerinin geliştirilmesine değindi.
Başbakan Mitsotakis, Dijital yönetimde Kıbrıs’ın Dijital Vatandaş uygulamasını ve Yunan modelini izleyerek spor etkinliği biletlerinin uygulamaya eklenmesi planlarını öne çıkardı. Yunan modelinin taraftar şiddetiyle mücadeleye katkı sağladığını belirtti.
Yunanistan Başbakanı, ülkesinin 1 Ocak 2027’den itibaren 15 yaş altındaki çocukların belirli sosyal medya platformlarına erişimini yasaklayacağını da söyledi. Yapay zekânın karar alma süreçlerinde veri korumasına ve insan denetimine ihtiyaç bulunduğunu vurguladı.
Sivil koruma ve havadan yangın söndürme
--------------------------
Cumhurbaşkanı Christodoulides, kuraklık, su kıtlığı ve orman yangınları dâhil iklimle bağlantılı risklerle mücadelede daha yakın iş birliği çağrısında bulundu.
Cumhurbaşkanı AB Sivil Koruma Mekanizması kapsamında Yunan itfaiyecilerin ilk kez Kıbrıs’ta görevlendirilmesini ve Baf’taki bölgesel havadan yangın söndürme merkezinin geliştirilmesi olanaklarını vurguladı.
Başbakan Mitsotakis, yangın söndürme kaynakları ile altyapısının paylaşılmasının önemini belirtti. Yunanistan’ın 2028’de yeni Canadair 515 uçaklarını teslim almayı beklediğini kaydetti. Orman yangınlarının yayılmasının öngörülmesi ve su kaynaklarının yönetiminde yapay zekânın olası kullanımına da işaret etti.
Diğer alanlarda iş birliği
--------------------
Başbakan Mitsotakis, ambulans ekiplerinin eğitimine ilişkin anlaşmaya ve denizcilik, organize suçla mücadele ve konut politikasında daha yakın iş birliği fırsatlarına değindi.
Yunanistan’ın, gemileri kendi siciline çekme konusunda Kıbrıs’ın deneyiminden yararlanabileceğini söyleyen Başbakan Mitsotakis, iki ülkenin de uygun fiyatlı konut sağlama konusunda zorluklarla karşı karşıya bulunduğunu belirtti, bir sonraki Kıbrıs-Yunanistan Hükûmetler Arası Zirvesi’nin 2027’de Yunanistan’da yapılacağını söyledi.
KHA/HT/NST/MHY/2026
Kıbrıs Haber Ajansı