Cumhurbaşkanlığının açıklamasına göre çarşamba günü Lefkoşa’da düzenlenen dördüncü Kıbrıs-Yunanistan Hükûmetler Arası Zirvesi’nin üç temel ayağını, Kıbrıs’ın AB Konseyi Dönem Başkanlığı deneyiminin aktarılması, yapay zekâ uygulamaları ve sivil koruma oluşturdu.
Ortak bildiride, Yunanistan’dan 14, Kıbrıs’tan 11 bakan ve müsteşarın katıldığı bu yılki zirvenin mekanizmanın başarısını ortaya koyduğu belirtildi. Bir sonraki hükûmetler arası zirve, tarihi ve gündemi ortaklaşa belirlenerek 2027 içinde Atina’da yapılacak.
Cumhurbaşkanlığı, 2023’te oluşturulan zirvenin sağlık, eğitim, çalışma hayatı, enerji, dijital politika ve yapay zekâ, sivil koruma, kültür, ulaştırma ve savunma alanlarındaki geniş anlaşma birikimi temelinde hükûmetler arası iş birliğine çerçeve sunan bir kuruma dönüştüğünü kaydetti.
Zirve kapsamında ambulans ekiplerinin eğitimine ilişkin iş birliği mutabakatı imzalandı. Kıbrıs Polisi mensuplarının Yunanistan Polisi Subay Okulunda öğrenim görebilmesine ve Kıbrıs Sahil Güvenlik personelinin Yunanistan’ın deniz subay ve astsubay okullarında eğitimine ilişkin iki niyet bildirisi de imzalandı.
Siyasî alanda Cumhurbaşkanı Christodoulides ile Yunanistan Başbakanı Kyriakos Mitsotakis, Kıbrıs sorunundaki ilerlemeyi ve BM Genel Sekreteri ile görüşme olasılığını memnuniyetle karşıladı. Esaslı müzakerelerin 2017’de Crans-Montana’da kesildiği noktadan yeniden başlamasının önemini vurguladı.
Zirvede Kıbrıs hükûmeti, Yunanistan’ın 2027’nin ikinci yarısında dönem başkanlığını üstlenmesi öncesinde Yunan yetkililere Kıbrıs’ın AB Dönem Başkanlığı deneyimi hakkında bilgi verdi.
Açıklamada, yapay zekânın zirvenin genelini kapsayan bir başlık olduğu belirtildi. İki hükûmet, vatandaşlara, çalışanlara ve işletmelere sunulan hizmetleri iyileştirmek üzere somut araçları ve pilot uygulamaları inceledi. Kıbrıs Araştırma, İnovasyon ve Dijital Politika Müsteşarlığı ile Yunanistan Dijital Yönetim Bakanlığı, ilgili bakanlıklar ve kuruluşlarla iş birliği içinde, iki ülke arasında kararlaştırılan yapay zekâ çalışmalarının uygulanmasını koordine edecek.
Yapay zekâ iş birliği; eğitim, sağlık, konsolosluk hizmetleri, dijital tarih arşivi ve bilgi sistemi, dezenformasyonla mücadele platformu, organize suçla mücadele, denizcilik ve turizm ile dil ve kültür verilerini kapsıyor.
Sivil koruma görüşmesinde taraflar, Kıbrıs’ın Avrupa Sivil Koruma Mekanizması kapsamında Yunanistan’dan 21 itfaiyeciden oluşan ve önceden konuşlandırılan birliği ilk kez ağırladığı 2026 yangın dönemindeki iş birliğini memnuniyetle karşıladı.
Zirvede yetkili bir Yunan kuruluşunun Bölgesel Havadan Yangın Söndürme Merkezi (CRAFS) için oluşturulan konsorsiyuma katılımı, PPRD-Med programıyla iş birliği, ortak tatbikat ve eğitimler ele alındı. Risk değerlendirmesi ve erken uyarıda insansız hava araçları, dijital araçlar ve yapay zekâ kullanımı da görüşüldü. CRAFS finansmanının üç milyon avroyu aştığı, daha geniş bölgesel faaliyetlere yönelik finansmanın ise yaklaşık 4 milyon avro olduğu belirtildi.
Taraflar ayrıca Yunanistan’ın “AEGIS” Ulusal Kriz Yönetimi ve Erken Uyarı Sistemi hakkında görüş alışverişinde bulundu. Yapay zekâ kullanımıyla orman yangınlarının akıllı biçimde önlenmesi için Yunanistan-Kıbrıs iş birliği de önerildi.
KHA/NST/MHY/2026
Kıbrıs Haber Ajansı