Avrupa Komisyonu, Avrupa Deniz, Balıkçılık ve Su Ürünleri Yetiştiriciliği Fonu kapsamındaki kriz mekanizmasını harekete geçirdiğini açıkladı. Balıkçılık ve Okyanuslardan Sorumlu Komiser Costas Kadis, sektörün acil desteğe ihtiyaç duyduğunun altını çizdi.
Komiser Kadis, “Soframıza deniz ürünlerini ulaştıran insanlar, kendi kontrolleri dışındaki bir kriz yüzünden geçimlerini kaybetme riskiyle karşı karşıya kaldıklarında tam desteğimizi hak ediyor” ifadelerini kullandı. Komisyonun aldığı bu kararın, sektör çalışanlarının “bu süreçle tek başlarına mücadele etmek zorunda kalmamalarını” sağladığını belirtti.
Devreye alınan mekanizma, üye devletlerin Orta Doğu’daki krizden olumsuz etkilenen balıkçılara, su ürünleri yetiştiricilerine, işleme tesislerine ve tüccarlara mali tazminat ödemesinin önünü açıyor. Uygulama, 28 Şubat 2026 tarihinden itibaren geriye dönük olarak geçerli olacak.
Komisyonun verdiği bilgiye göre, finansman 2021–2027 dönemi için fondan üye devletlere ayrılan mevcut ulusal kaynaklardan, AB ortak finansmanıyla karşılanacak. Desteklerin uygulanması ve ödemelerden ise doğrudan üye devletler sorumlu olacak. Krizle mücadele için yaklaşık 760 milyon avro şu anda kullanıma hazır durumda.
Karar, Orta Doğu’daki çatışmaların enerji ve hammadde piyasalarında yarattığı sert dalgalanmaların gölgesinde geldi. Artan işletme maliyetleri ve daralan kâr marjları nedeniyle Avrupa balıkçı filosunun bir bölümü faaliyetlerini durdurdu. Su ürünleri yetiştiriciliği ve işleme sektörleri de benzer bir baskı altında.
Yeni mekanizma ile üye devletler, özellikle enerji fiyatlarındaki sert yükselişten kaynaklanan gelir kaybı ve maliyet artışları için tazminat verebilecek. Ayrıca, üretici örgütleri aracılığıyla stoklama destekleri sağlanarak piyasada fiyat istikrarının korunması hedeflenecek.
Komisyon, tedbirin geçici olduğunu ve 2026 sonuna kadar yapılan harcamaları kapsadığını vurguladı. Bunun yanı sıra, devlet yardımları yoluyla ek destek planlandığını da duyurdu. Bu kapsamda, ekonominin en kırılgan sektörlerine yönelik geçici bir kriz çerçevesi oluşturmak için üye devletlerle istişareler devam ediyor.
Hatırlanacağı üzere, benzer bir mekanizma 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından Avrupa pazarlarındaki etkileri hafifletmek amacıyla devreye alınmıştı.
KHA/EK/NST/MHY/2026
Kıbrıs Haber Ajansı