Avrupa Komisyonu’nun İnsani Yardım ve Sivil Koruma Genel Müdürlüğü (ECHO) İletişim Başkanı Zacharias Giakoumis, 2026 yangın sezonu öncesi hazırlıklara ilişkin Lefkoşa’da düzenlenen basın bilgilendirmesinde, RescEU mekanizmasına ait iki uçağın Kıbrıs’taki Avrupa Bölgesel Yangın Söndürme İstasyonunda konuşlandığını açıkladı. İstasyonun resmî açılışının yıl içinde yapılması planlanıyor.
Avrupa Birliği Evi’nde konuşan Giakoumis, Komisyonun bu yılki hazırlıklarının 22 uçak ve 5 helikopter olmak üzere toplam 27 hava aracını kapsadığını, ayrıca 14 ülkeden 787 itfaiyecinin altı ülkede önceden konuşlandırılacağını söyledi. Bu kapsamda ilk kez Kıbrıs’ta da Avrupalı itfaiyeciler görev yapacak.
Kıbrıs’taki istasyona ilişkin bir soruya yanıt veren Giakoumis, Cumhurbaşkanı’nın Avrupa Komisyonu ile açılış tarihinin belirlenmesi için temas hâlinde olduğunu ifade etti.
RescEU kapsamındaki iki uçağın hâlihazırda istasyonda bulunduğunu belirten Giakoumis, bu araçların 15 Haziran ile 31 Ekim arasında aktif görevde olmasının öngörüldüğünü kaydetti. İstasyonda aynı tipte toplam altı uçağın konuşlandırılmasının planlandığını, bunlardan birinin eğitim amaçlı kullanılacağını da sözlerine ekledi.
İstasyonun yalnızca Kıbrıs’a değil, daha geniş bir bölgeye hizmet vereceğini vurgulayan Giakoumis, Avrupa Birliği (AB) dışındaki ülkelerle iş birliğinin ve ortak tatbikatlarla operasyonel kapasitenin geliştirilmesinin hedeflendiğini söyledi.
Komisyonun üye ülkelere sunduğu destek paketine de değinen Giakoumis, RescEU hava araçlarının 15 Haziran–31 Ekim döneminde AB Sivil Koruma Mekanizması aracılığıyla görevlendirilebileceğini belirtti. Avrupa Komisyonu’nun, personel dâhil olmak üzere konuşlandırma maliyetlerini ve yardım talep edilen bölgelere sevkiyat giderlerini tamamen karşıladığını ifade etti.
İtfaiyecilerin ön konuşlandırılması programının 2022’de yalnızca Yunanistan’da 236 personelle başladığını hatırlatan Giakoumis, programın beşinci yılında 14 ülkeden 787 itfaiyeciye ulaştığını söyledi. Kıbrıs’ta ise ilk aşamada 15 Avrupalı itfaiyecinin konuşlandırılması planlanıyor.
Bunun yanı sıra, aşırı orman yangınları durumunda başka bir AB ülkesine sevk edilmek üzere hazır bekleyen 19 kara yangınla mücadele ekibi ve bir değerlendirme ve danışma ekibinin bulunduğunu belirtti.
AB Sivil Koruma Mekanizmasının yalnızca kriz yaşayan ülkelerin talebi üzerine devreye girdiğini hatırlatan Giakoumis, mekanizmanın 2001’den bu yana Avrupa içinde ve dışında 830 kez den fazla aktive edildiğini, bunların yaklaşık 170’inin son yıllarda yangınlarla ilgili olduğunu söyledi. Kıbrıs’ın aynı dönemde mekanizmayı 12 kez kullandığını, bunların 2016–2025 arasında yedisinin yangınlarla ilgili olduğunu ifade etti. Ayrıca Kıbrıs’ın son on yılda çoğunlukla yangınlar için olmak üzere 15 kez diğer ülkelere destek gönderdiğini belirtti.
Orman yangınlarına ilişkin verileri de paylaşan Giakoumis, 2025’in Avrupa’da son 20 yılın en kötü yılı olduğunu, özellikle İber Yarımadası’nda olmak üzere yaklaşık 1 milyon hektar alanın yandığını söyledi. Kıbrıs’ta ise aynı yıl yaklaşık 13 bin hektar alanın yandığını ve bunun son yılların en kötü tablosu olduğunu dile getirdi.
2026’ya ilişkin verilerin 30 Nisan itibarıyla son 20 yıl ortalamasına yakın seyrettiğini belirten Giakoumis, buna karşın Akdeniz ve güney Avrupa’da temmuz, ağustos ve eylül aylarında ortalamanın üzerinde sıcaklık beklendiğini, bunun da orman yangını riskini artırdığını vurguladı.
Giakoumis, Avrupa Birliği’nin yalnızca yangınlara müdahale değil, önleme ve hazırlık alanlarında da üye ülkelere destek verdiğini belirterek, 2021–2027 dönemi için bu alana yaklaşık 4,5 milyar avro ayrıldığını ve Kıbrıs’ın da bu fondan yararlandığını söyledi.
KHA/TH/NST/MHY/2026
Kıbrıs Haber Ajansı