Avrupa Parlamentosu, dijital avronun hayata geçirilmesine yönelik tüzük teklifi için Avrupa Birliği (AB) Konseyi ile müzakerelerin başlatılmasını onayladı.

Strazburg'da düzenlenen Genel Kurul oturumunda kabul edilen Parlamento tutumu, 416 evet, 169 hayır ve 22 çekimser oyla kabul edildi.

Teklif, perakende ödemelerde kullanılmak üzere yasal ödeme aracı statüsüne sahip dijital avronun oluşturulmasını öngörüyor. Amaç, vatandaşlara güvenli bir ödeme yöntemi sunarken AB dışındaki ödeme hizmeti sağlayıcılarına olan bağımlılığı azaltmak.

Dijital avronun bireyler arasında, vatandaşlarla işletmeler arasında, vatandaşlarla kamu kurumları arasında, işletmeler arasında ve kamu otoritelerinin dâhil olduğu ödemelerde kullanılabilmesi planlanıyor. Düzenleme ayrıca Endüstri 4.0 kapsamında makineden makineye ödemeler ile merkeziyetsiz internet ortamındaki geleceğin ödeme çözümlerini de kapsayacak şekilde tasarlandı.

Teklif, finansal aracılar ve ödeme hizmeti sağlayıcıları arasındaki toptan ödemeleri kapsamıyor. Bu işlemler için mevcut merkez bankası para uzlaştırma sistemleri kullanılmaya devam edecek.

Parlamento metninde, hızla dijitalleşen ekonomide dijital avronun finansal kapsayıcılığı desteklemesi gerektiği vurgulandı. Özellikle banka hesabı bulunmayan ya da bankacılık hizmetlerine sınırlı erişimi olan kişiler ile kırılgan grupların sisteme kolayca erişebilmesi hedefleniyor. Bu kapsamda kullanım kolaylığı, güvenlik, ücretsiz erişim ve yaygın kabul temel ilkeler arasında yer alıyor.

Teklife göre dijital avroyu ihraç etme ve avro kullanan üye ülkelerin merkez bankaları aracılığıyla dolaşıma sunulmasına onay verme yetkisi Avrupa Merkez Bankasına (AMB) ait olacak. AMB, dijital avronun çıkarılıp çıkarılmayacağına, ne zaman piyasaya sürüleceğine ve hangi miktarda ihraç edileceğine karar verecek.

Düzenleme, AMB'nin dijital avroyla ilgili faaliyetleri ile para politikası, denetim ve ödeme sistemlerinin gözetimine ilişkin görevleri arasında açık bir ayrım öngörüyor. Böylece çıkar çatışmalarının önlenmesi ve kamu güveninin korunması amaçlanıyor.

AMB'nin, dijital avronun ilk ihraç tarihini kamuoyuna önceden açıklaması bekleniyor. İhraç kararının ardından ise Avro Bölgesi ödeme altyapısının, ödeme hizmeti sağlayıcılarının ve kullanıcıların sisteme güvenli şekilde uyum sağlayabilmesi için en az 24 aylık bir hazırlık süreci öngörülüyor.

Banknot ve madeni paralar gibi dijital avro da kullanıcılar açısından Avrupa Merkez Bankasının veya Avro Bölgesi ulusal merkez bankalarının doğrudan yükümlülüğü olacak. Ancak kullanıcılar dijital avro ödeme hesaplarını açmak için ödeme hizmeti sağlayıcılarıyla sözleşme yapacak; AMB ya da ulusal merkez bankalarıyla doğrudan hesap ilişkisi kurulmayacak.

Metinde ayrıca, ödeme hizmeti sağlayıcılarının mali açıdan iflas etmesi durumunda dijital avro kullanıcılarının bundan etkilenmeyeceği, sağlayıcıların hesapları kullanıcılar adına yöneteceği belirtildi.

Dijital avronun uygulanmasını desteklemek amacıyla AMB bünyesinde sistem kurallarına ilişkin bir danışma platformu kurulması da planlanıyor. Platform; ödeme hizmeti sağlayıcıları arasındaki birlikte çalışabilirlik, ödeme altyapısının işleyişi, kullanılabilirlik ve teknik standartların geliştirilmesi gibi konularda çalışmalar yürütecek.

Platformda ödeme sektörü temsilcileri, tüccarlar, son kullanıcı temsilcileri ve tüketici örgütleri yer alacak. Katılım süreci ile çalışma yöntemlerinin şeffaf olması da düzenlemede güvence altına alınıyor.

Teklif ayrıca, dijital avronun yasal ödeme aracı statüsünü korumak ve dijital avro ile yapılan ödemelerin kabulünü güvence altına almak amacıyla üye devletlerin ihlallere yönelik yaptırım kuralları oluşturmasını öngörüyor.

Üye devletlerin, yetkili makamların ve ödeme hizmeti sağlayıcılarının da vatandaşları ve işletmeleri dijital avroya erişim, kullanım koşulları ve sistemin dayanıklılık, kapsayıcılık ile erişilebilirlik üzerindeki etkileri konusunda bilgilendirmesi isteniyor.

KHA/CPI/NST/MHY/2026

Kıbrıs Haber Ajansı