Araştırma, Yenilik ve Dijital Politika Müsteşarı Nicodemos Damianou, Kıbrıs hükûmetinin hukuk hizmetlerine güvenli erişim, dava yönetimi ve hukuki işlemler için resmî dijital platformu olan yeni iJustice'ın birinci aşamasının tamamlanmasının, dijital dönüşüm yoluyla yargı sisteminin modernleştirilmesine yönelik büyük bir çabanın başlangıcını oluşturduğunu belirtti.
Damianou, Yargı Hizmeti ve Kıbrıs Barolar Birliği temsilcilerinin de katıldığı basın toplantısında, kamu hizmetlerinin dijitalleştirilmesi ve teknolojik olarak geliştirilmesinin devletin uzun süredir geride kaldığı bir alan olduğunu söyledi. Damianou, "Bugün yargı sisteminin modernleştirilmesi yönünde önemli bir adım atıyoruz. Yargı; hukukun üstünlüğü, kamu hizmeti sunumu ve ekonominin rekabet gücü açısından kritik bir alan" dedi.
Damianou ayrıca bugünkü sonuca ulaşmanın zor kararlar gerektirdiğini, bu kararlar arasında "ihale edilmesi dört yıl süren ve hâlihazırda neredeyse iki yıllık gecikme birikmiş bir projeye" ilişkin önceki sözleşmenin feshedilmesinin de yer aldığını anlattı. Damianou'nun aktardığına göre Mart 2025'te temelden farklı bir yaklaşıma ve projenin ayrı aşamalar hâlinde kademeli olarak uygulanmasına yönelik bilinçli bir karara dayanan yeni bir süreç başlatıldı. Damianou bununla birlikte geçiş sürecinin iJustice platformuyla sınırlı olmadığını vurguladı.
Müsteşar, "Yargı sisteminin dijitalleştirilmesi elbette iJustice ile sınırlı değil. Daha geniş stratejimiz, yargılamaların daha verimli yürütülmesine, idari ve zamansal yüklerin azaltılmasına ve dijital bilgilerin daha etkin kullanılmasına katkıda bulunacak çeşitli önemli girişimleri içeriyor" dedi.
Damianou'nun verdiği bilgiye göre bu girişimler arasında duruşmaların dijital ses kaydıyla kayıt altına alınması, yapay zekâ kullanılarak duruşma tutanaklarının otomatik olarak yazıya dökülmesi, saklanması ve dağıtılması, böylece el yazısıyla tutanak tutulmasının sona erdirilmesi yer alıyor. Ayrıca uzaktan duruşma yapılması ve elektronik dava dosyalarında saklanan delillerin duruşma sırasında anında sunulabilmesi için mahkeme salonlarına ekran kurulması da planlanan adımlar arasında bulunuyor.
Yüksek Mahkeme Mukayyidi Andreas Tserkezos, sistemin şu anda yükseltmenin birinci aşamasında olduğunu belirterek bunun Yargı Hizmetinin dijital dönüşümünde "pek de verimli olmayan bir dönemin" ardından geldiğini ve ilerlemenin sürdüğünü gösterdiğini ifade etti. Tserkezos, "Tüm yetkili makamlarla iş birliği içinde yargı sistemine hak ettiğini vermek için çalışıyoruz" dedi. Tserkezos ayrıca orijinal sistem tasarımının kapsamlı yapısının bugüne kadar güncelliğini korumasını sağladığını ve şu anda devreye alınan yükseltilmiş versiyonun da temelini oluşturduğunu kaydetti.
Tserkezos, iJustice'ın yönettiği veri hacmine ilişkin olarak sistemin 102.000'den fazla davaya, yaklaşık 1,3 milyon başvuruya ve 3,5 milyona yakın belgeye ev sahipliği yaptığını, toplam veri miktarının ise beş terabaytı aştığını bildirdi.
Kıbrıs Barolar Birliği Başkanı Michael Vorkas, Müsteşara ve hükûmete teşekkür ederek hukuk mesleğinin Kıbrıs yargı sisteminin işleyişinin iyileştirilmesine yönelik uzun süredir dile getirdiği taleplere karşılık verdiklerini söyledi. Vorkas'a göre Kıbrıs, yürütülen çalışmalar sayesinde artık "birçok adım önde" ve bu durum ülkeyi uluslararası alanda çok daha güçlü bir rekabet konumuna taşıyor.
iJustice'ın Kıbrıs'ta yargılamalardaki gecikme sorununa çözüm getirip getirmeyeceği sorusuna Damianou, platformun yargılamaların hızlandırılması yönünde "önemli bir adım" olduğuna inandığını söyledi. Damianou hem iJustice'ın sonraki aşamaları hem de artık başlatılmış olan ve uzun süredir bekleyen diğer dijital projeler aracılığıyla bu çabayı sürdürme planı bulunduğunu ekledi.
Vorkas, yargı reformunun tek boyutlu değil çok katmanlı bir süreç olduğunu vurguladı. Vorkas, "İlerleme kaydetmek istiyorsak titiz, tutarlı ve sabırlı olmalı, aynı zamanda Kıbrıslı mükellefin emeği, çabası ve parasıyla elde edilen kazanımları koruyup üzerine yenilerini eklemeliyiz" dedi.
Birikmiş eski davalara değinen Vorkas, bunun hâlâ büyük bir sorun teşkil ettiğini kabul etmekle birlikte hâkimlerin bu sorunun üstesinden gelmek için önemli çaba gösterdiğini belirtti. Vorkas, yeni hâkim alımlarının sürdüğünü, bu hafta mülakatlar yapıldığını ve ek hâkim kadrolarının şimdiden ilan edildiğini sözlerine ekledi.
Tserkezos ise iJustice'ın tek başına gecikme sorununu çözmeyeceğini ancak devam eden diğer reformlarla birlikte kendi katkısını sunacağını ifade etti. Tserkezos, "İyileşmeler görüyoruz ve bunları görmekten memnuniyet duyuyoruz. Gecikmeler hâlâ büyük bir yara ve umuyoruz ki sonunda iyileşecek" dedi.
KHA/NST/MHY/2026
Kıbrıs Haber Ajansı