Avrupa Birliği (AB) Daimî Temsilcileri, perşembe sabahı Avrupa Komisyonunun 9 Haziran'da sunduğu teklifin ardından neredeyse yedi haftadır devam eden müzakereleri tamamlayarak Rusya'ya yönelik 21. yaptırım paketi üzerinde siyasi bir uzlaşıya vardı.
Kıbrıs Haber Ajansının (KHA) Avrupalı diplomatik kaynaklarından edindiği bilgiye göre, teknik çalışmaların artık tamamlanması ve paketin resmî onayı için yazılı prosedüre perşembe öğleden sonra başlanması bekleniyor, ancak 27 üye devletin de onayı gerektiğinden nihai karar henüz netleşmedi.
Aynı kaynaklar, anlaşmayı geciktiren ve sıvılaştırılmış doğalgazın (LNG) üçüncü ülkelere taşınmasıyla ilgili olan askıdaki konunun, Rusya'nın Ukrayna'yı işgal ettiği 24 Şubat 2022'den önce imzalanan sözleşmelere dayanan LNG taşımacılığı (ve ilgili alımlar) için sınırlı bir istisna öngörülerek çözüme kavuşturulduğunu belirtiyor. Avrupalı şirketler tarafından yapılacak bu taşıma işlemlerinin süresi sınırlı tutulurken, istisnanın AB Konseyi tarafından her yıl yeniden gözden geçirileceği ifade ediliyor.
Görüşmelere yakın diplomatik kaynaklar, denizcilik sektörü lehine istisnalar talep ederek Arktik bölgedeki Rus Yamal LNG sahasında faaliyet gösteren Dynagas şirketinin Rus LNG'sini AB dışındaki ülkelere taşımasına izin verilmesini isteyen Yunanistan'ın itirazlarını sürdüren son ülke olduğunu aktarıyor. Taşımacılık özel buz kırıcı gemilerle yapılıyor ve Atina, bu teknolojinin AB'nin aleyhine, Çin'in ise lehine olacak şekilde kaybedilmesini önlemek için faaliyetin sürdürülmesini gerekli görüyordu.
İrlanda Dönem Başkanlığının vardığı uzlaşı, Rus LNG'sinin üçüncü ülkelere taşınması için yenilenebilir yıllık istisnanın yanı sıra, G7'nin petrole uyguladığı tavan fiyatın herhangi bir şekilde güncellenmesinin on iki ay boyunca dondurulmasını da öngörüyor.
Edinilen bilgilere göre, 21. yaptırım paketi müzakerelerinin başlarında Almanya ve Portekiz morina balığı ithalatı yasağının iptalini sağlarken, İtalya ve Fransa ise Komisyonun orijinal teklifini değiştirerek eski Rus savaşçılara vize verilmesi yasağında değişikliğe gitti.
LNG ve petrol fiyat tavanının ötesinde paket, kaynaklara göre son dört yılın herhangi bir yaptırım paketindeki en yüksek bireysel gerçek ve tüzel kişi listesini, Rus finans sektörünü hedef alan kapsamlı kısıtlama ve işlem yasaklarını ve kripto paralara yönelik yeni önlemleri içeriyor. Sözde "gölge filoda" yer alan gemi ve şirketlerin listelere eklenmesi, eski Rus savaşçılara yönelik vize kısıtlamalarının teşvik edilmesi ve Rus savunma sanayisine karşı yeni ticari kısıtlamalar getirilmesi konularında da anlaşmaya varıldı.
Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa, anlaşmayı "Rusya üzerindeki baskıyı artırmak için atılmış bir başka kararlı adım" olarak nitelendirdi. Costa, "21. yaptırım paketimiz en büyük etkiye sahip sektörleri hedef alıyor: enerji, finansal hizmetler, kripto paralar ve ticaret" ifadelerini kullandı ve AB'nin Ukrayna'ya verdiği desteğin ve adil, sürdürülebilir bir barışa yönelik tutumunun "sarsılmaz" olmaya devam ettiğini ekledi.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de anlaşmayı memnuniyetle karşılayarak "Ukrayna'nın askerî bir ivme yakaladığı bir dönemde, yaptırımlarımız Rus savaş makinesinin ekonomik temellerini sarsmaya devam ediyor" dedi. Von der Leyen, işlem yasağı listesine 32 Rus bankasının daha eklendiğini, kripto para şirketleri ve petrol ticareti platformlarının da bu kapsama alındığını belirtti. Ayrıca "Rus savaş makinesinin piyasa dalgalanmalarından faydalanmaması için" petrol fiyat tavanının güncellenmesinin bir yıl süreyle "dondurulduğunu" ve ilk kez Rusya'nın "gölge filosuna" yardımcı olan gemilerin hedef alındığını ifade etti. Komisyon Başkanı son olarak, Rus savaşçılarının AB'ye girişinin resmen yasaklanmasına yönelik "önemli bir adım atıldığını" sözlerine ekledi.
KHA/EK/NST/MHY/2026
Kıbrıs Haber Ajansı