Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides, adanın gıda güvenliği açısından birincil sektörün güçlendirilmesinin hayatî önem taşıdığını vurgulayarak tahıl üreticilerine hükûmetin sektöre yönelik pratik desteğini sürdüreceği sözünü verdi. Cumhurbaşkanı Christodoulides, tarımsal yakıt ve gübre maliyetlerindeki artışa karşı toplam 1,5 milyon avroluk iki yeni planın hayata geçirileceğini duyurdu.
Cumhurbaşkanı Christodoulides, pazartesi akşamı Larnaka kazası Aradippou sanayi bölgesinde Kıbrıs Tahıl Üreticileri Örgütü Yönetim Kurulunun ev sahipliğinde düzenlenen yemekte yaptığı konuşmada, birincil sektörün özellikle Avrupa'nın merkezinden uzak bir ada ülkesi olan Kıbrıs için "ülkenin güvenliğiyle" ilgili olduğunu söyledi.
Son yıllardaki krizlerin ve özellikle Ukrayna'daki savaşın yarattığı sonuçların gıda güvenliğinin önemini bir kez daha ortaya koyduğuna işaret eden Christodoulides, güçlü bir tarımsal sektöre duyulan ihtiyaca dikkat çekti.
Cumhurbaşkanı, Brüksel'de Çok Yıllık Finansal Çerçeve görüşmeleri kapsamında yürütülen Ortak Tarım Politikası (CAP) müzakerelerine de değinerek, CAP'e ayrılan fonların azaltılmasını isteyen ülkeler bulunduğunu, Kıbrıs Cumhuriyetinin bu tutuma katılmadığını ifade etti.
Hükûmetin hedefinin birincil sektörü güçlendirmek, çiftçilerin yaşam standartlarını yükseltmek ve genç nesli tarımsal sektöre çekmek olduğunu vurgulayan Cumhurbaşkanı Christodoulides, yılın aynı zamanda şap hastalığı nedeniyle pazarlama sorunlarına da sahne olduğunu kaydetti.
İklim değişikliği, kuraklık, aşırı hava olayları, ürün kayıpları ve özellikle Ukrayna savaşı ile Orta Doğu krizinin daha da ağırlaştırdığı yüksek üretim maliyetlerinin zorlukları artırdığına dikkat çeken Cumhurbaşkanı, 2019'dan bu yana geniş anlamda tahıl sektörünün yaklaşık 9,5 milyon avro katkı sağladığını, hükûmetin ise sektöre toplam 35 milyon avro civarında destek verdiğini açıkladı.
Christodoulides, 2024 ve 2025 yıllarındaki kuraklıklar için Tarımsal Üretim Koruma ve Sigorta Fonundan 25 milyon avronun üzerinde ödeme yapıldığını, 2025 yılındaki kurak koşulların tahıl ve hayvancılık bitkisi sektöründeki etkisini gidermek amacıyla ise 4,5 milyon avroluk destek sağlandığını belirtti.
2025 yılı koşullarına yönelik acil destek kapsamında, Avrupa Komisyonunun belirlenen sınırın üzerinde gelir kaybı tespit edilen sektörler için Kıbrıs'ı da kapsayan 4,6 milyon avroluk kaynağı onayladığını kaydeden Cumhurbaşkanı, desteklenecek sektörler arasında tahılın yanı sıra yem maliyetlerindeki artıştan etkilenen hayvancılık işletmelerinin de yer aldığını söyledi.
Artan üretim maliyetlerine ilişkin olarak "bir destek planı kapsamında, gübre, ilaç ve diğer tarımsal girdilerin karşılanmasına yönelik olarak uygun görülen çiftçilere toplam bir milyon avroluk destek sağlanacak" diyen Christodoulides, tahıl üreticileri için de ek destek verileceğini aktardı.
Öte yandan Tarım Bakanlığının, Avrupa Komisyonunun enerji ve gübre maliyetleri ile Orta Doğu krizine bağlı sorunlar nedeniyle acil mali destek kararı sonrasında çiftçiler ve tarımsal işletmeler için iki yeni destek planı hazırladığını açıklayan Cumhurbaşkanı, toplam maliyeti 1,5 milyon avro olan bu planların şubat 2027'ye kadar uygulanıp tamamlanmasının beklendiğini, söz konusu kaynağın renkli tarımsal yakıttaki maliyet artışı ve gübre fiyatlarındaki yükselişe karşı çiftçilere destek sağlayacağını duyurdu.
Cumhurbaşkanı Christodoulides, çiftçilerin gerekli yatırımları yapabilmesi amacıyla finansmana erişimlerinin kolaylaştırılmasına değinerek, Kıbrıs Bankalar Birliği aracılığıyla bankalarla yapılan görüşmeler sonrasında iş birliği çerçevesinin tamamlanıp Bakanlar Kurulunca onaylandığını, iki bankadan katılım başvurusu alındığını ifade etti. Önümüzdeki dönemde ilgili anlaşmaların imzalanmasıyla birlikte yeni finansman ürünlerinin özellikle çiftçilere sunulacağını söyledi.
Ortak Tarım Politikasına ilişkin olarak 2023-2027 dönemini kapsayan stratejik planın toplam fonunun 454 milyon avro olduğuna işaret eden Cumhurbaşkanı, tahıl yetiştiriciliği sektörünün doğrudan ödemelerden en büyük payı aldığını, 2025 yılı için bu tutarın yaklaşık 24,5 milyon avroya ulaştığını kaydetti.
Eylül ayından itibaren Tarım Bakanlığının 2027 sonrası döneme yönelik yeni Ortak Tarım Politikası Planının hazırlanması amacıyla geniş kapsamlı bir istişare süreci başlatacağını belirten Cumhurbaşkanı Christodoulides, bu çalışmanın üreticilerin gelirini etkin şekilde desteklemeyi ve birincil sektörün dayanıklılığını artırmayı hedeflediğini sözlerine ekledi.
KHA/SH/NST/MHY/2026
Kıbrıs Haber Ajansı