Avrupa Komisyonu, Kıbrıs merkezli Avrupa Yangınla Mücadele Merkezi dâhil Akdeniz Paktı kapsamındaki eylemlerin hayata geçirilmesinde ilerleme kaydedildiğini bildirdi.
Avrupa Dış Eylem Servisi (EEAS) ile birlikte salı günü sunduğu ve başlatılmasından bir yıl sonra güncellenen Eylem Planı'nın, dokuz yeni temel girişimi de kapsayarak toplam eylem sayısını 30'a çıkarıldığını ortaya koydu.
İnsanlara, eğitime ve inovasyona odaklanan birinci unsur kapsamında; Akdeniz Üniversitesinin kurulmasının yanı sıra bilimsel iş birliğini, becerileri ve rekabet gücünü artırmayı hedefleyen inovasyon ve araştırma merkezlerinin oluşturulmasına yönelik çalışmalar ilerliyor.
Gençlerin beceri geliştirmelerine ve istihdam fırsatlarına erişmelerine yardımcı olmayı amaçlayan "MED Skills Tracker" (Akdeniz Beceri Takip Sistemi) geliştirilmeye devam ederken Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen tarafından duyurulan yeni "Akdeniz Gençlik Becerileri ve İstihdam Girişimi" de hazırlanıyor.
Bu unsur altındaki iki yeni eylem arasında, bir "Akdeniz Bilim Diplomasisi Merkezinin” kurulması ve sporun fiziksel ve zihinsel sağlık üzerindeki faydalarına dair farkındalık yaratmayı amaçlayan bir girişim yer alıyor.
Ekonomik kalkınma ve bölgesel bağlantısallığa odaklanan ikinci unsur, 9 Haziran'da başlatılan "Trans-Akdeniz Yenilenebilir Enerji ve Temiz Teknoloji İş Birliği Girişimi"ni (T-MED) içeriyor.
Bu girişimin yatırım platformu, yenilenebilir enerji, elektrik şebekeleri ve temiz teknoloji projelerinden oluşan bir portföy oluşturmayı hedefliyor; 25 milyar avroluk bir yatırımın harekete geçirilmesi bekleniyor; sosyal girişimciliği ve insana yakışır iş imkânlarının yaratılmasını destekleyen "StartUp4Med" projesinde ve Birleşmiş Milletler ile iş birliği içinde başlatılan, yüksek büyüme gösteren sektörlerde kadınlar için 500 bin iş imkânı yaratmayı hedefleyen "Kadın İstihdamını Artırma Girişimi"nde (SWEI) de ilerleme kaydediliyor.
Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Körfez bölgesinden yaklaşık 900 şirket, "Kadınların Güçlendirilmesi İlkeleri"ni uygulama taahhüdünde bulundu.
İkinci unsur kapsamında hayata geçirilen altı yeni eylem; ticaret ve yatırım ilişkilerinin modernleştirilmesini, sürdürülebilir taşımacılığın teşvik edilmesini, yeşil dönüşüm ile iklim direncinin artırılmasını ve mavi ekonomi ile su kaynaklarının sürdürülebilirliğini destekleyen "Mavi Akdeniz Misyonu" (Blue Mediterranean Mission) gibi stratejik çalışmaları kapsamaktadır.
Güvenlik, hazırlıklılık ve göç yönetimini kapsayan üçüncü unsur; afetlere hazırlık ve müdahale alanında Güney Akdeniz ülkelerine ilk kez destek sağlayan, merkezi Kıbrıs'taki Avrupa İtfaiyecilik Merkezi'ni (European Firefighting Hub) barındırıyor.
2026 orman yangın sezonu için Baf hava üssünde altı hava aracı konuşlandırıldı; Mayıs ayında orman yangınları üzerine bölgesel bir çalıştay düzenlendi.
Adalet ve İçişleri alanındaki kurumlarla iş birliği içinde, ciddi ve organize suçlara karşı operasyonel iş birliğini güçlendirmeyi amaçlayan "MED-OP" girişimi ile sınır yönetimi ve güvenlik sektörü yönetimini güçlendirmeyi hedefleyen "Güvenli Sınırlar" (Secure Borders) programının 11 Kasım'da başlatılması planlanlanıyor.
İlk Avrupa Birliği (AB)-Akdeniz Barış ve Güvenlik Forumu ise 18 Kasım'da Brüksel'de gerçekleştirilecek; ortak bölgesel sınamalar konusunda koordinasyon ve görüş alışverişi için bir platform işlevi görecek.
Bunun yanı sıra, düzensiz göçle mücadele etmek, göçmen kaçakçılığı ve insan ticaretiyle savaşmak için de çalışmalar yürütülüyor.
"Yetenek Ortaklıkları" (Talent Partnerships) kapsamında, Mısır, Fas ve Tunus'ta, yasal iş gücü göçü yollarını özellikle ulaştırma, turizm, konaklama ve inşaat sektörlerindeki iş gücü piyasası ihtiyaçlarıyla daha uyumlu hale getirmeye yönelik faaliyetler gerçekleştirildi.
Üçüncü unsur kapsamındaki yeni eylem, Güney Akdeniz genelinde bölgesel ve "tüm güzergâhı kapsayan" (whole-of-route) bir yaklaşımla savunmasız durumdaki göçmenlerin, sığınmacıların ve mültecilerin korunmasını güçlendirmeyi amaçlıyor.
Eylem Planı düzenli olarak güncellenecek. Bir sonraki revizyonun 2027 baharında yapılması bekleniyor.
Bu arada paydaşların belirli proje ve girişimleri ülke ve sektör bazında tespit etmelerine ve bunların ilerleme durumlarını takip etmelerine olanak tanıyan interaktif bir web sayfası da kullanıma sunuldu.
Akdeniz Paktı (Pact for the Mediterranean), Ekim 2025'te Avrupa Komisyonu tarafından kabul edildi ve 28 Kasım 2025 tarihinde AB ile Güney Akdeniz'deki ortakları tarafından resmen başlatıldı.
Birlikte oluşturma, ortak sahiplenme ve paylaşılan sorumluluk ilkelerine dayanan pakt, AB'ni, üye devletlerini ve Güney Akdeniz ülkelerini bir araya getiriyor.
KHA/MG/MHY/2026
KIBRIS HABER AJANSI