Orta Doğu'da yaşanan kriz, kıta genelinde özgürlük ve güvenliği koruyabilecek, küresel arenada etkin biçimde hareket edebilecek daha güçlü, uyumlu ve stratejik açıdan özerk bir Avrupa Birliği (AB) ihtiyacını yeniden gün yüzüne çıkardı. Bu değerlendirme, AB İşleri Parlamenter Komiteleri Konferansı'nın (COSAC) çevrimiçi Genel Kurul Toplantısı'nın açılışında Temsilciler Meclisi Dışişleri ve Avrupa İşleri Daimi Komitesi Başkanı Harris Georgiades tarafından dile getirildi.

Toplantıya başkanlık eden Georgiades, bölgedeki gelişmelere ilişkin şu görüşü paylaştı: "Bu kriz, tıpkı Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik işgali gibi, kıta genelinde özgürlük ve güvenliği koruyabilecek, küresel ölçekte etkin biçimde hareket edebilecek daha güçlü, uyumlu ve stratejik açıdan özerk bir birliğin ne denli zorunlu olduğunu açıkça ortaya koymaktadır."

Genel kurul toplantısının iptal edilmesine karşın bu telekonferansı düzenlemek için inisiyatif aldıklarını belirten Georgiades, "Üye devletler ve ortak ülkeler arasındaki ortak değerler, çıkarlar ve güçlü bir dayanışma anlayışına dayanan daha etkin ve güvenilir bir Ortak Dış ve Güvenlik Politikası ile Ortak Güvenlik ve Savunma Politikası için çalışmamız kaçınılmaz" dedi. Otoriter ve revizyonist güçlerin yarattığı jeopolitik gerginliklerin ve küresel belirsizliğin tırmandığı bu dönemde söz konusu çalışmaların acil bir zorunluluk haline geldiğini vurgulayan Georgiades, "Bunu en açık biçimde Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırgan savaşında görmekteyiz" diye ekledi.

Akdeniz'in güney kıyıları ile Orta Doğu'nun jeopolitik açıdan kritik bölgeler olduğunu belirten Georgiades, bu coğrafyaların "ya çatışma ve tehditlerin kaynağına ya da iş birliği ve fırsatlar alanına dönüşebileceğini" söyledi. Orta Doğu'da kalıcı barışın ancak Gazze için kapsamlı bir barış planı ve Hamas'ın tam anlamıyla silahsızlandırılması yoluyla sağlanabileceğini, bu sürecin İsrail ve Filistin halklarının yan yana yaşayacağı iki devletli bir çözüme zemin hazırlaması gerektiğini vurgulayan Georgiades, "Bölgedeki barış, güvenlik ve istikrar AB'nin kendi güvenlik ve istikrarıyla doğrudan bağlantılı olduğundan, bölgede güçlü ve kalıcı bir AB angajmanı için çağrıda bulunuyorum" dedi.

Kıbrıs'taki duruma değinen Georgiades, ayın başında adadaki Batı Egemen Üs Bölgesi’ne yönelik "tek insansız hava aracı saldırısının" ardından herhangi bir olumsuz gelişme yaşanmadığını belirterek "Durum artık (göreceli) istikrarlı; hava sahası ve havalimanları normal şekilde işliyor, turistler adaya gelmeye başlıyor" dedi. Georgiades, "Kendi hava savunma sistemlerimizin konuşlandırılmasının yanı sıra Yunanistan, Fransa, İtalya, İspanya, Hollanda ve Birleşik Krallık'ın katkılarıyla bölgeye hava ve deniz kuvvetleri sevk edilmiştir. Tüm ortaklarımıza bu somut destek için minnettarız" şeklinde konuştu.

Göç ve Uluslararası Koruma Müsteşarı Nicholas Ioannides de ulusal parlamentoların Avrupa politikalarını şekillendirme ve denetleme rolünün "her zamankinden daha büyük önem taşıdığını" vurgulayarak Kıbrıs'ın "her zaman Avrupa ile Orta Doğu arasında bir köprü işlevi gördüğünü" ve "bölge sorunlarında tutarlı ve güvenilir biçimde çözümün parçası olduğunu, sorunun değil" ifade etti.

Dönem Başkanlığı'nın beş öncelik ekseninde kaydedilen ilerlemeyi aktaran Ioannides, üçüncü ayda dâhi "kararlılığı ve sonuç odaklı yaklaşımı yansıtan somut başarılar" elde ettiklerini vurguladı. Dönem Başkanlığı faaliyetlerinin planlandığı şekliyle kesintisiz sürdüğünü belirten Ioannides, nisan ayından itibaren Kıbrıs'ta yapılacak tüm toplantıların programlı takvimde gerçekleştirileceğini söyleyerek "Normallik ve güvenlik hâkimdir; hayat olağan seyrinde devam etmektedir" dedi.

Güvenlik, Savunma ve Hazırlık yoluyla Özerklik ekseninde, Kıbrıs Dönem Başkanlığı sürecinde Konsey'in Avrupa Parlamentosu ile 2026-2027 dönemini kapsayan Ukrayna Destek Kredisi tüzüğü üzerinde anlaşmaya vardığını aktaran Ioannides, savunma alanında ise haziran ayındaki Dışişleri Konseyi toplantısında (Savunma) Askerî Hareketlilik Paketi'ne ilişkin genel bir yaklaşım benimsenmesi için yoğun çalışmaların sürdürüldüğünü belirtti. Etkili göç yönetiminin güvenliğin temel bir boyutu olduğunu vurgulayan Ioannides, Göç ve İltica Paktı'nın Haziran 2026'ya kadar tam anlamıyla hayata geçirilmesi ve İade Yönetmeliği üzerindeki çalışmaların ilerlediğini aktardı. Egemen Üs Bölgeleri'ndeki insansız hava aracı olayının ardından ise "Avrupa dayanışmasının Kıbrıs'ta somut karşılık bulduğunu" vurgulayan Ioannides, "Yunanistan, Fransa, İtalya, İspanya ve Hollanda bir Avrupa koruyucu kalkanı oluşturmaya katkıda bulundu. Bu, Avrupa özerkliğinin yaşayan bir örneği" dedi.

Rekabet Edebilirlik yoluyla Özerklik ekseninde 25 yıllık müzakerelerin ardından AB-Mercosur Ortaklık Anlaşması'nın imzalanmasına yetki veren Konsey kararlarının kabul edildiğini aktaran Ioannides, Kömür ve Çelik Araştırma Fonu'nun reformu da dâhil olmak üzere Avrupa'nın rekabet gücünü artırmaya yönelik çeşitli yasama girişimlerinde ilerleme kaydedildiğini sözlerine ekledi.

Dünyaya Açık Bir Birlik ekseninde AB-İsviçre ilişkilerini modernize eden kapsamlı anlaşmalar paketinin imzalanmasına onay veren Konsey kararının hayata geçirildiğini belirten Ioannides, Ukrayna, Moldova ve Batı Balkan ülkeleriyle katılım müzakerelerinin liyakat temelli kriterler çerçevesinde sürdürüldüğünü de aktardı.

Değerlere Dayalı Bir Birlik ekseninde Avrupa Küreselleşme Uyum Fonu'nun kapsamını genişleten tüzük üzerinde Avrupa Parlamentosu ile ön uzlaşıya varıldığını paylaşan Ioannides, Özerk Bir Birlik için Uzun Vadeli Bütçe eksenindeki Çok Yıllı Mali Çerçeve müzakerelerinde ise Haziran Avrupa Konseyi'nde rakamları içeren olgun bir müzakere metni sunmayı ve üç temel mali araç üzerinde kısmi genel mutabakat sağlamayı hedeflediklerini belirtti.

Konuşmasının sonunda "Avrupa'nın gücü birliğindedir; belirsizliklerle dolu bu dünyada birlikte hareket etme kapasitemiz güvenilirliğimizi, güvenliğimizi ve refahımızı belirleyecektir" diyen Ioannides, COSAC'ın demokratik meşruiyeti güçlendirme ve daha nitelikli mevzuat üretilmesini destekleme bakımından değerli bir işlev üstlendiğini vurguladı.

KHA/EA/NST/2026

Kıbrıs Haber Ajansı