Avrupa Komisyonunun ada ve kıyı topluluklarına yönelik ilk kapsamlı stratejisi, Balıkçılık ve Okyanuslar Komiseri Costas Kadis ile Komisyon Başkan Yardımcısı Raffaele Fitto tarafından Brüksel’de tanıtıldı. Stratejinin resmî sunumu, Kıbrıs’ın Avrupa Birliği (AB) Konseyi Dönem Başkanlığı iş birliğinde 26 Haziran’da Baf’ta yapılacak.
Kadis, kıyı bölgelerinin küçük balıkçı köylerinden büyük liman kentlerine kadar geniş bir çeşitlilik gösterdiğini belirterek, tüm bölgelere aynı yaklaşımın uygulanamayacağını, yerel ihtiyaçlara uygun çözümler geliştirilmesi gerektiğini söyledi. Avrupa Okyanus Paktı kapsamında hazırlanan stratejinin, 22 kıyı üye devlette yaşayan yaklaşık 95 milyon kişiyi ve 70 bin kilometrelik kıyı şeridini kapsadığını ifade etti.
Kıyı bölgelerinin yılda yaklaşık 265 milyar avroluk katma değer ürettiğine dikkat çeken Kadis, iklim değişikliği, kirlilik, dengesiz turizm ve demografik gerilemenin bu bölgeler üzerindeki baskıyı artırdığını kaydetti.
Refah, dayanıklılık ve yaşanabilirlik olmak üzere üç temel sütun üzerine kurulan strateji, sürdürülebilir mavi ekonominin çeşitlendirilmesini, balıkçı teknelerinin turizm amaçlı da kullanılabilmesini, mavi karbon kredileri ve yosun temelli biyoteknoloji uygulamalarını desteklemeyi hedefliyor. Dayanıklılık başlığı altında ise dijital teknolojilerden yararlanılması ve balıkçılar ile liman otoritelerinin deniz güvenliğine katkı sağlamaları öngörülüyor.
Kadis, kıyı ve ada bölgelerinde yoğunlaşan turizmin yarattığı baskıların da stratejide ele alındığını belirterek, Avrupa Yatırım Bankası ile geliştirilecek uygun fiyatlı ve sürdürülebilir konut yatırımlarının bu soruna katkı sağlayacağını söyledi.
Kıbrıs’ın da yeni stratejiden önemli ölçüde yararlanacağını vurgulayan Kadis, balıkçı teknelerinin turizm faaliyetlerinde kullanılmasına yönelik önerinin Kıbrıs’tan geldiğini hatırlattı. Yenilikçilik, dijitalleşme ve deniz üstü yenilenebilir enerji alanlarında Kıbrıs’ın önemli ilerleme kaydettiğini belirten Kadis, bu sektörlerin daha da güçleneceğini ifade etti.
Ada stratejisi ise AB’nin 16 üye devletindeki tüm adaları kapsıyor. Yaklaşık 17 milyon kişinin yaşadığı adalara yönelik plan; ekonomik kalkınma, bağlantısallık, enerji güvenliği, iklim dayanıklılığı ve yaşam kalitesi gibi alanlara odaklanıyor.
Stratejide Kıbrıs’ın ada olmasından kaynaklanan yapısal ekonomik zorluklara dikkat çekilirken, ülkenin küçük pazar yapısının rekabet gücünü sınırlayan unsurlar arasında yer aldığı belirtildi. Kıbrıs ayrıca, hava ve deniz ulaşımına yönelik devlet yardımlarından daha fazla yararlanabilmesini sağlayan “uzak bölge” statüsünde değerlendirildi.
Fitto, mevcut 2021-2027 bütçe döneminde adalara yönelik 12,5 milyar avroluk kaynak ayrıldığını açıklarken, yeni stratejinin Avrupa’daki ada topluluklarının ihtiyaçlarına yönelik en üst düzey siyasi taahhüdü temsil ettiğini söyledi. Avrupa Komisyonu ayrıca, ada olmanın ekonomik maliyetlerini ayrıntılı biçimde inceleyerek ulaşım, konut ve kamu hizmetleri alanlarında çözüm önerileri geliştirecek.
KHA/NST/MHY/2026
Kıbrıs Haber Ajansı