Çin Halk Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, Kıbrıslı gazetecilerle yaptıkları görüşmede, adaya turist akışını artırmak amacıyla vize kolaylığı prosedürlerine sıcak baktıklarını açıkladı.
Kıbrıslı gazetecilerden oluşan heyet, Çin Büyükelçiliğinin daveti üzerine yaklaşık bir hafta süren bir gezi gerçekleştirdi. Gezi kapsamında Pekin, Xi'an ve Weinan şehirleri ziyaret edildi.
Dışişleri Bakanlığı Avrupa İşleri Dairesi Müsteşarı Yao Fei, gazetecilere diplomatik ilişkiler, Çin'in ekonomisi ve büyümesi, Kıbrıs'taki Vasilikos enerji projesi, olası savunma iş birliği ile trafik sorunu, kirlilik, yeşil dönüşüm ve yapay zekâ gibi iç meseleler hakkında bilgi verdi ve soruları yanıtladı.
Görüşmede sorulara, önceki yıllarda Lefkoşa Büyükelçiliğinde görev yapmış ve Çin'e yönelik basın gezilerinin düzenlenmesine öncülük etmiş bir tercüman aracılığıyla Rumca yanıt verildi.
Vize ve turizm
------------
Yao Fei ve Bakanlıktaki diğer Avrupa İşleri Dairesi yetkilileri, vize alma sürecinin zor olduğunu ve bu durumun vatandaşların seyahat etme isteğini olumsuz etkilediğini belirtti.
Yao Fei, sürecin kolaylaştırılması yönünde adımlar atılmasını umduğunu ifade ederken, çeşitli arkeolojik alanlarda ve turistik yerlerde Çince tabela ve tercümanlık hizmeti sunulmasının da ziyaretleri teşvik edeceğini söyledi.
Fei ayrıca, Çin'de turistleri çekmek amacıyla Kıbrıs'ı tanıtan daha fazla etkinlik görmek istediğini belirtti. Kıbrıs'ı genel olarak güvenli bir destinasyon olarak tanımlayan Fei, Çinlilerin seyahatlerinde harcama yaptığını, bu nedenle Kıbrıslı yetkililerin de Çinlilerin parasını adada harcamasını sağlayacak önlemler alması gerektiğini söyledi.
Doğrudan uçuş imkânına ilişkin bir soruya karşılık Çinli diplomat, 2024'te bir mutabakat muhtırası imzalandığını ve şu anda "piyasanın gerçekte ne istediğini görmek" amacıyla görüşmelerin sürdüğünü kaydetti.
Savunma teçhizatı ve Vasilikos enerji projesi
---------------
Çin'in savunma alanında Kıbrıs ile iş birliğine sıcak bakıp bakmadığı sorulan üst düzey yetkili, bu konunun Savunma Bakanlığının yetki alanına girdiğini belirtti. Bununla birlikte, olası bir iş birliğinin ortak hedefinin dünya genelinde güvenliğin desteklenmesi olması gerektiğinin altını çizdi.
Vasilikos enerji projesi ve Çinli CPP-METRON Konsorsiyumu (CMC) ile yapılan anlaşmanın çökmesine ilişkin soruya, Avrasya İşleri Dairesi Müsteşar Yardımcısı Xao Changyin yanıt verdi. Xao Changyin, durumdan haberdar olduklarını belirterek "Meseleyi biliyoruz, neler olduğunun farkındayız ve şirketlerin kendi kanalları aracılığıyla diyalog ve müzakerelerini sürdürmelerini destekliyoruz" dedi.
Xao Changyin, iki ülkenin yararına diyaloğun sürdürülmesinin ve iş birliğine devam edilmesinin faydalı olacağını da sözlerine ekledi.
Bilgi birikimi ve deneyim aktarımı
Fei'ye, Çinli yetkililerin Kıbrıs'taki kalkınma projelerine (yol, hastane vb.) bilgi birikimi ve deneyimleriyle katkı sağlamakla ilgilenip ilgilenmediği soruldu. Fei, Çin'in başarılı deneyimlerini paylaşmaya hazır olduğunu ve şirketleri Kıbrıs'a gelmeye teşvik ettiğini yanıtladı.
"Bunu teşvik ediyoruz, ortak fonlarla gelinmesini, [projelere] başlanmasını istiyoruz. Ancak Kıbrıs da kendi payına, belirli konularda ortak bir zemin bulunmasına yardımcı olmalı. İş birliği için ufuk oldukça parlak."
Trafik sorunu, yeşil dönüşüm ve elektrikli araçlar
--------------------
Dışişleri Bakanlığı yetkilisine, ülkesinin yoğun trafik sıkışıklığı ve buna bağlı kirlilik sorunuyla nasıl başa çıktığı da soruldu. 21,8 milyon nüfuslu Pekin bu konuda örnek gösterildi.
Edinilen bilgiye göre araçların yarısı veya daha fazlası yeşil plakalı elektrikli araçlardan oluşuyor ve hükûmet, yeşil kalkınmaya verdiği önem doğrultusunda bu araçların satın alınması için vergi indirimi gibi teşvikler sağlıyor.
Benzinli ve dizel araçlar için ise hafta içi belirli kısıtlamalar uygulanıyor.
Ekonomi ve beş yıllık plan
-------------------
Çin ekonomisi 2026'nın ilk çeyreğinde yüzde 5 büyüdü. Hükûmet her beş yılda bir özel bir büyüme planı hazırlıyor ve bu planın başlıca hedefleri arasında orta sınıfın genişletilmesi ve ekonominin dışa açılması yer alıyor.
Kıbrıslı gazetecilere yönelik bilgilendirmede, yabancı basına yönelik brifingin ardından, Şanghay'ın ev sahipliği yaptığı küresel yapay zekâ konferansına da değinildi. Yetkililer, yapay zekânın küresel ölçekte hızla geliştiğine ve ele alınması gereken zorluklar ile fırsatlara işaret etti.
İkili ilişkiler
---------
Görüşme sırasında Dışişleri Bakanlığı diplomatı, Çin ile Kıbrıs arasındaki diplomatik ilişkilerin kuruluşunun 55. yıl dönümüne ve iki ülkenin uzun tarih ve kültürüne değindi. Yao Fei, bunun güvene dayalı istikrarlı bir ilişki olduğunu ve büyük ile küçük ülkelerin bir arada var olabilmesinin somut bir örneğini oluşturduğunu söyledi.
Yao Fei, Çin'in Kıbrıs meselesindeki kararlı tutumunu bir kez daha yineledi ve Kıbrıs'ın tek Çin politikasına verdiği destek için teşekkürlerini iletti. 2021'den bu yana iki ülke cumhurbaşkanlarının ilişkileri üst düzeye taşıma konusunda anlaştığını hatırlatan Fei, Çin'in her alanda iş birliğine hazır olduğunu sözlerine ekledi.
KHA/NST/MHY/2026
Kıbrıs Haber Ajansı