Avrupa Komisyonu Balıkçılık ve Okyanuslar Komiseri Costas Kadis, Ortak Balıkçılık Politikası’nın 2028 sonrası finansmanına ilişkin varılan kısmi genel yaklaşımın Kıbrıs’taki balıkçılık sektörüne daha fazla istikrar ve öngörülebilirlik sağlayacağını söyledi.
Kadis, anlaşmayla sektörün desteklenmesi için finansman talebinde bulunulacak koşulların netleşeceğini belirtti. Düzenlemenin, küçük ölçekli balıkçılara öncelik vermesi ve enerji dönüşümüne yönelik iyileştirmeler içermesi nedeniyle Kıbrıs açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.
Balıkçı filosunun yenilenmesine ilişkin hükümlere de dikkat çeken Kadis, yaşlanan Kıbrıs filosu için bu konunun doğrudan önem taşıdığını söyledi. Düzenleme ile Ulusal ve Bölgesel Ortaklık Planları (NRPP) önerisinin, Kıbrıs’ın sektöre destek için kayda değer kaynaklara erişebileceği bir çerçeve oluşturduğunu belirtti.
Avrupa Birliği (AB) Konseyi, İrlanda Dönem Başkanlığı altında, Ortak Balıkçılık Politikası, denizcilik politikaları, su ürünleri yetiştiriciliği ve Avrupa Okyanus Paktı’na yönelik AB desteğinin koşullarını belirleyen düzenlemeye ilişkin müzakere tutumu için kısmi genel yaklaşım üzerinde uzlaştı. Düzenleme 2028-2034 dönemini kapsıyor.
Toplantıya başkanlık eden İrlanda Tarım Bakanı Martin Heydon, metnin balıkçılara modernleşme ve uyum için gerekli araçları sunduğunu, enerji dönüşümü dâhil olmak üzere ekonomik, sosyal ve çevresel sürdürülebilirlik arasında denge kurmayı hedeflediğini söyledi. Heydon, sektörde kuşak yenilenmesinin ve genç balıkçıların daha güvenli, daha verimli tekneler için desteğe erişmesinin önemini de vurguladı.
Kadis, Avrupa Komisyonunun anlaşmaya saygı duyduğunu, Dönem Başkanlığı’nın çabalarını ve metnin süreç başındaki hâline kıyasla iyileştirilmesini takdir ettiğini belirtti. Bununla birlikte, Komisyonun Dönem Başkanlığı metnine ilişkin bazı kaygılarını dile getirmenin görevi olduğunu söyledi.
Komisyonun filonun modernleşmesi ihtiyacını kabul ettiğini ancak yeni teknelerin finansmanının aşırı avlanmaya yol açmaması gerektiğini vurgulayan Kadis, bu çerçevede Dünya Ticaret Örgütünün (DTÖ) balıkçılık sübvansiyonlarına ilişkin anlaşmasından doğan AB yükümlülüklerine uyulmasının da güvence altına alınması gerektiğini ifade etti.
Kadis, filo yenilemesi için sürdürülebilirlik koşullarının daha açık yazılmasını tercih edeceklerini söyledi. Metnin Komisyonun Hukuk Servisi tarafından inceleneceğini, servisin ortak yasama organlarıyla yürütülecek müzakerelerde ayrıntılı görüşünü sunacağını belirtti.
Filo modernizasyonu ve karbon emisyonlarının azaltılmasının güvenlik, çevre ve sektörün gençler için cazip hâle getirilmesi açısından gerekli olduğunu söyleyen Kadis, çeşitli üye ülkelerde 100 yaşın üzerindeki tekneleri ziyaret ettiğini anlattı. Komisyonun, Ortak Balıkçılık Politikası’nın hedefe yönelik gözden geçirilmesi dâhil tüm seçenekleri değerlendirdiğini ve Kadis’in düzenleme değerlendirmesinin ortaya koyduğu zayıflıkları gidermek üzere önerisini yakında Komiserler Kuruluna sunacağını belirtti.
Kadis ayrıca, Avrupa Denizcilik, Balıkçılık ve Su Ürünleri Fonu (EMFAF) düzenlemesinde hedefe yönelik değişiklik yapılmasına ilişkin Komisyon önerisini bakanlara sundu. Önerinin, balıkçılar ve su ürünleri üreticilerinin finansmana daha kolay erişmesini ve Fonun Ortak Balıkçılık Politikası’nın temel ilkelerinden uzaklaşmadan daha esnek çalışmasını amaçladığını söyledi.
Önerinin, üye ülkelerdeki ziyaretlerden, sektörün görüşlerinden, EMFAF’ın ara değerlendirmesinden ve Ortak Balıkçılık Politikası düzenlemesinin değerlendirmesinden yararlandığını belirten Kadis, DTÖ’nün balıkçılık sübvansiyonları anlaşmasının AB hukukuna aktarılmasına yönelik hükümleri de içerdiğini kaydetti. Söz konusu anlaşmanın 15 Eylül 2025’te yürürlüğe girdiğini hatırlatan Kadis, yeni olanaklardan en üst düzeyde yararlanmak için Avrupa Parlamentosu ve Konseyin öneriyi zamanında kabul etmesinin kritik olduğunu söyledi.
Bakanlar, Kuzeydoğu Atlantik’teki ortaklarla 2027 balıkçılık imkânlarına ilişkin yıllık görüşmeleri de ele aldı. Kadis, ortak stokların durumu nedeniyle önemli zorluklar yaşanacağını, hedefin AB çıkarlarını kararlılıkla savunurken stokların sürdürülebilir yönetimini sağlamak olduğunu ifade etti. Yaklaşan balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliği “Vizyon 2040” çalışması çerçevesinde balıkçılığın dış boyutunun güçlendirilmesi de görüşüldü.
Kadis, zor bir dönemden geçildiğini, balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliği sektörünün değişime uyum sağlaması, rekabetçiliğini ve sürdürülebilirliğini koruması için desteklenmesi gerektiğini belirterek Komisyonun bunu yapmaya kararlı olduğunu söyledi.
KHA/EK/NST/MHY/2026
Kıbrıs Haber Ajansı